จีนคุมเข้มส่งออกแร่หายากและสินค้าสำคัญไปญี่ปุ่น หลังขัดแย้งรุนแรง​

ความขัดแย้งจีน-ญี่ปุ่นบานปลาย! ปักกิ่งตอบโต้ปมไต้หวัน สั่งคุมเข้มส่งออกสินค้าสองวัตถุประสงค์ หวั่นลามถึงแร่หายาก นักเศรษฐศาสตร์คาดอาจสร้างความเสียหายให้เศรษฐกิจญี่ปุ่นมหาศาล

เกียว​โด​นิวส์​ (7​ ม.ค.)​ - กระทรวงพาณิชย์ของจีนแถลงเมื่อวันอังคารว่า จีนได้๐งวดการส่งออกสินค้าสองวัตถุประสงค์ไปยังญี่ปุ่น ซึ่งมีทั้งการใช้งานทางพลเรือนและทางทหาร โดยอาจรวมถึงแร่หายากด้วย เนื่องจากความขัดแย้งทางการทูตที่รุนแรงที่สุดในรอบหลายปีระหว่างสองฝ่ายได้ขยายไปสู่ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจในวงกว้างขึ้น

ในการยกระดับแรงกดดันครั้งล่าสุดของจีน หลังจากที่นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ซานาเอะ ทาคาอิจิ กล่าวถึงความเป็นไปได้ของสถานการณ์ในไต้หวันเมื่อสองเดือนก่อน กระทรวงของจีนกล่าวว่า การส่งออกสินค้าดังกล่าวไปยังญี่ปุ่นที่อาจช่วยเสริมสร้างศักยภาพทางทหารของญี่ปุ่นนั้นเป็นสิ่งต้องห้าม

กระทรวงฯ เตือนว่า บุคคลหรือหน่วยงานใด ๆ จากประเทศหรือภูมิภาคใดก็ตามที่ละเมิดกฎการค้าฉบับปรับปรุงใหม่ จะต้องรับผิดตามกฎหมาย

กระทรวงฯ กล่าวว่า มาตรการจำกัดการค้ามีผลบังคับใช้ทันทีเพื่อ "ปกป้องความมั่นคงของชาติ" และ "ปฏิบัติตามพันธกรณีระหว่างประเทศ เช่น การไม่แพร่กระจายอาวุธนิวเคลียร์"

โฆษกของกระทรวงฯ ชี้แจงอย่างชัดเจนว่า การตัดสินใจของจีนเกิดขึ้นเพื่อตอบโต้คำกล่าวของทาคาอิจิ ซึ่งระบุว่าเป็น "การแทรกแซงอย่างร้ายแรง" ในกิจการภายในของจีน และ "ร้ายแรงอย่างยิ่ง"

แถลงการณ์ของจีนขาดรายละเอียด รวมถึงสินค้าใดบ้างที่จะอยู่ภายใต้ข้อจำกัดใหม่

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญด้านอุตสาหกรรมและกิจการต่างประเทศตั้งข้อสังเกตว่า ด้วยประวัติการใช้มาตรการบีบทางเศรษฐกิจของจีนต่อคู่ค้าหลายรายเมื่อเกิดข้อขัดแย้งร้ายแรง การเคลื่อนไหวนี้อาจส่งผลกระทบในวงกว้างต่ออุตสาหกรรมของญี่ปุ่น

หนังสือพิมพ์ไชน่าเดลี่ของรัฐบาลรายงานว่า ปักกิ่งกำลังพิจารณาที่จะเข้มงวด "การตรวจสอบใบอนุญาตส่งออกสำหรับสินค้าที่เกี่ยวข้องกับแร่หายากบางรายการ" ไปยังญี่ปุ่น

จีนครองตลาดจัดหาแร่หายากและแร่ธาตุอื่นๆ ที่จำเป็นต่อเทคโนโลยีสมัยใหม่ ตั้งแต่รถยนต์ไฟฟ้าไปจนถึงระบบอาวุธ

ทาคาฮิเดะ คิอุจิ นักเศรษฐศาสตร์อาวุโสจากสถาบันวิจัยโนมูระ กล่าวว่า "ผลกระทบต่อเศรษฐกิจญี่ปุ่นจะรุนแรงมาก" หากจีนตัดสินใจใช้มาตรการจำกัดการส่งออกแร่หายากอย่างเต็มรูปแบบ

คิอุจิกล่าวว่า หากสมมติว่าการห้ามดังกล่าวมีระยะเวลาหนึ่งปี ความเสียหายที่คาดการณ์ไว้ต่อเศรษฐกิจญี่ปุ่นจะอยู่ที่ประมาณ 2.6 ล้านล้านเยน (1.6 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ)

เขากล่าวเสริมว่า เชื่อกันว่ารัฐบาลจีนได้จัดประเภทผลิตภัณฑ์ต่างๆ รวมถึงผลิตภัณฑ์ในภาคเทคโนโลยีชีวภาพ อวกาศ และโทรคมนาคม เป็นสินค้าสองวัตถุประสงค์

ญี่ปุ่นได้ยื่นประท้วงต่อจีนหลังจากการประกาศมาตรการควบคุมการส่งออกใหม่

กระทรวงการต่างประเทศของญี่ปุ่นกล่าวว่า มาซาอากิ คานาอิ หัวหน้าสำนักกิจการเอเชียและโอเชียเนีย ได้ขอให้ยกเลิกข้อจำกัดดังกล่าวเมื่อเขาเข้าพบสถานทูตจีนในโตเกียว

คานาอิกล่าวกับชิหยง รองหัวหน้าสถานทูตว่า มาตรการที่มุ่งเป้าไปที่ญี่ปุ่นเพียงฝ่ายเดียวนั้น "เบี่ยงเบนไปจากหลักปฏิบัติสากลอย่างมาก" และ "ยอมรับไม่ได้อย่างเด็ดขาด"

ความขัดแย้งที่ทวีความรุนแรงขึ้นระหว่างสองประเทศเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียมีต้นตอมาจากการที่ทาคาอิจิกล่าวในรัฐสภาเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายนว่า การโจมตีไต้หวันอาจดึงกำลังทหารญี่ปุ่นเข้ามาสนับสนุนสหรัฐฯ

เพื่อตอบโต้ จีนได้ดำเนินการต่างๆ เพื่อกดดันญี่ปุ่น รวมถึงการเรียกร้องให้พลเมืองญี่ปุ่นไม่ไปเยือนประเทศเพื่อนบ้านและให้พิจารณาใหม่เกี่ยวกับการไปศึกษาต่อที่นั่น

นอกจากนี้ กิจกรรมต่างๆ ที่มีศิลปินและเนื้อหาจากญี่ปุ่นจำนวนมากก็ถูกยกเลิกในจีนหลังจากคำพูดของเธอทำให้เกิดกระแสต่อต้านจากปักกิ่ง ซึ่งมองว่าไต้หวันเป็นดินแดนของตนเองและไม่ตัดความเป็นไปได้ที่จะใช้กำลังเพื่อเข้าควบคุมเกาะที่ปกครองตนเองแห่งนี้