การลิดรอนเสรีภาพที่จะสักอวัยวะเพศบนใบหน้า เข้ารับราชการทหาร ขัดรัฐธรรมนูญหรือไม่?

รศ.ดร.อานนท์ ศักดิ์วรวิชญ์
สาขาวิชาสถิติศาสตร์
สาขาวิชาปัญญาและการวิเคราะห์ธุรกิจ
สาขาวิชาวิทยาการประกันภัยและการบริหารความเสี่ยง
คณะสถิติประยุกต์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์

ชยพล สะท้อนดี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) กรุงเทพมหานคร เขต 8 (เขตหลักสี่) สังกัดพรรคประชาชน ได้แสดงทัศนะเช่นนี้จริงหรือไม่ ?

ถ้าหากเขาได้แสดงทัศนะเช่นนี้จริง ตามที่มีคนทำ banner นี้ออกมา

ผมขออนุญาตแสดงทัศนะเพื่อประโยชน์สาธารณะเช่นกันครับ

มนุษย์เราเกิดมาพร้อมกับเสรีภาพจริงหรือ นี่คือคำถามปรัชญาขั้นพื้นฐานที่คนเรียนปรัชญาเบื้องต้นต้องค้นคว้า

คำถามนี้เป็น “แก่น” ของปรัชญามนุษย์ เสรีภาพ (freedom) มีจริงแค่ไหน? และ “ไร้ขีดจำกัด” หรือเปล่า?

ไม่มีนักปรัชญาสายหลักคนไหนเชื่อว่าเสรีภาพของมนุษย์ “ไร้ขีดจำกัดจริง ๆ” แต่เขาจะเถียงกันว่า “ข้อจำกัดมาจากอะไร” และ “เรายังเป็นอิสระอยู่หรือไม่ภายใต้ข้อจำกัดนั้น”

(1) เสรีภาพแบบ “สุดโต่ง” เช่น อัตถิภาวนิยม (Existentialism) นักปรัชญาสำนักคิดนี้ได้แก่ จอห์น พอล ซาร์ต (Jean-Paul Sartre) ที่มีความเชื่อว่ามนุษย์ “ถูกสาปให้เป็นอิสระ” (condemned to be free) ปฏิเสธพระเจ้า เชื่อว่าไม่มีพระเจ้า ไม่มีชะตากำหนด (Destiny) มนุษย์เรา “เลือก” ทุกอย่างในชีวิต แม้กระทั่งการไม่เลือกก็เป็นการเลือก

แต่เสรีภาพนี้มาพร้อมกับความรับผิดชอบเต็ม 100%! คนส่วนใหญ่ “หนีเสรีภาพ” (bad faith) เพราะมันหนักเกินไป

สำนักคิดนี้เน้นเสรีภาพสูงมาก แต่ไม่ใช่ไร้ขีดจำกัดเพราะถูกจำกัดด้วยความรับผิดชอบ

(2) เสรีภาพภายใต้เหตุผล หรือสำนักคิดยุคแสงสว่างทางปัญญา (Enlightenment) สำนักคิดนี้นำโดยอิมมานูเอล คานท์ (Immanuel Kant) นักปรัชญาชาวเยอรมัน แต่เกิดในเมือง Königsberg ที่ปัจจุบันอยู่ในรัสเซีย อันเป็นเมืองที่ทำให้เกิปัญหาคณิคศาสตร์สำคัญคลาสสิกของทฤษฎีกราฟโดยออยเลอร์ คานท์นั้นเชื่อว่ามนุษย์มีเสรีภาพ “เชิงศีลธรรม” แต่ต้องใช้เหตุผล (reason) ควบคุมตัวเอง ห้ามทำอะไรที่ “ทำลายศักดิ์ศรีของผู้อื่น” หลักสำคัญคือ “เสรีภาพของคุณจบตรงที่เริ่มละเมิดคนอื่น” เสรีภาพมี แต่ต้องอยู่ใต้กฎศีลธรรมสากล

(3) เสรีภาพที่ถูกกำหนด แห่งสำนักคิดกำหนดนิยม (Determinism) สำนักคิดนี้นำโดยบารุก สปิโนซา (Baruch Spinoza) เชื้อสายยิวที่เกิดในเนเธอร์แลนด์ สำนักนี้เชื่อว่าทุกอย่างในจักรวาลถูกกำหนดโดยเหตุและผล

มนุษย์ “คิดว่าตัวเองอิสระ” แต่จริง ๆ ถูกระบบกำหนด เสรีภาพจริงคือความเข้าใจความจำเป็น (understanding necessity) ดังนั้นเสรีภาพแท้จริงคือการยอมรับว่าเราไม่ได้อิสระ

(4) เสรีภาพเชิงสังคม แห่งสำนักคิดเสรีนิยม (Liberalism) สำนักคิดนี้นำโดยจอห์น สจ๊วต มิลล์ (John Stuart Mill) นักปรัชญาและเศรษฐศาสตร์ชาวอังกฤษ ผู้นำทางความคิดเสรีนิยม (liberalism) และ อรรถประโยชน์นิยม (utilitarianism) โดยเฉพาะแนวคิดเรื่องเสรีภาพในหนังสือ On Liberty ที่มีอิทธิพลมากจนถึงปัจจุบัน สำนักคิดนี้เชื่อว่ามนุษย์ควรมีเสรีภาพมากที่สุด ตราบใดที่ “ไม่ทำร้ายคนอื่น” (harm principle) เสรีภาพมี แต่ถูกจำกัดโดยสังคม

(5) เสรีภาพของพุทธศาสนา คือ การหลุดพ้นจากตัวเอง พุทธศาสนาไม่มี “ตัวเรา” ที่จะอิสระ แก่นคือ อนัตตา ไม่มี “ตัวตนถาวร” ทุกอย่างถูกกำหนดด้วยเหตุปัจจัย (ปฏิจจสมุปบาท) เสรีภาพในพุทธศาสนาไม่ใช่ “ทำอะไรก็ได้” แต่คือ “หลุดพ้นจากกิเลส” ดังนั้นเสรีภาพการไม่ถูกครอบงำโดยความอยาก/อัตตา ทั้งปวง

(6) เสรีภาพของลัทธิเต๋า ของจีนโบราณคือการปล่อยให้เป็นไปตามธรรมชาติ สำนักคิดนี้นำโดยเล่าจื๊อ ด้วยแนวคิด “อู๋เหวย” (無為) คือการไม่ฝืนธรรมชาติ ยิ่งพยายามควบคุมทำให้ยิ่งไม่อิสระ เสรีภาพคือการไหลไปกับธรรมชาติ อ่อนโยนคล้อยตามและอ่อนน้อมต่อธรรมชาติ

(7) เสรีภาพของลัทธิขงจื๊อ ของจีนโบราณ เสรีภาพต้องอยู่ในระเบียบ มนุษย์ไม่ใช่ปัจเจกโดดเดี่ยว ต้องอยู่ใน “บทบาท” (ลูก พ่อ ขุนนาง ฯลฯ) ที่เหมาะสม เสรีภาพคือการทำหน้าที่อย่างถูกต้อง

จะเห็นได้ว่าเสรีภาพแท้จริงของมนุษย์นั้นไม่มี ต้องมีข้อจำกัดอย่างใดอย่างหนึ่งเสมอ

เพื่อท้าทายและวิจารณ์ ชยพล สะท้อนดี ขอถามกลับว่า

ถ้าคุณเชื่อว่ามนุษย์เราเกิดมาพร้อมเสรีภาพอย่างไม่มีขีดจำกัดก็ทดลองทำตามนี้

คุณมีเสรีภาพที่จะสักอวัยวะเพศไว้บนใบหน้า ก็อย่ามารับราชการเลย

เชิญใช้เสรีภาพไปเลยครับ ตามสบายครับ ไม่ว่ากัน

จะสักอวัยวะเพศไว้บนใบหน้า ไปสมัครงานเอกชนที่ไหนได้ ผมก็อยากทราบครับ

งานธนาคาร งานโรงแรม งานที่ต้องพบปะผู้คน จะมีที่ไหน เขายอมให้คุณใช้เสรีภาพอันมีเปี่ยมล้นสักอวัยวะเพศไว้บนใบหน้า แล้วรับคุณเข้าทำงานครับ

ไทยซัมมิท ของสมพร จึงรุ่งเรืองกิจ จะรับทำงานไหมครับ

ไทยทีวีสีช่อง 3 ของพวก จุฬางกูร ญาติของธนาธร จะรับทำงานไหมครับ

ถ้าคุณอยากแสดงเสรีภาพ ผมจะออกเงินค่าสักอวัยวะเพศไว้บนหน้าของคุณให้เองนะครับ แต่ถ้าจะลบออกต้องรับผิดชอบเอาเองนะครับ

พวกคุณเป็นอะไรนักหนา จะต้อง เสี้ยมแซะกองทัพไม่เลิกเพื่อกระทบไปยังสถาบัน ฯ เซาะกร่อนบ่อนทำลายเป็นพฤติกรรมต่อเนื่องของพรรคการเมืองนี้หรือไร

ถ้าต้องการเสรีภาพเต็มที่ ไม่มีข้อจำกัด ให้อยู่บ้านเฉย ๆ ไม่ต้องพบเจอใครบนโลกนี้ ไม่ต้องทำงาน ไม่ต้องเข้าสังคมครับ

A Bona Fide Occupational Qualification (BFOQ) เป็นคำเฉพาะที่วงการจิตวิทยาอุตสาหกรรมและองค์การ และการจัดการทรัพยากรมนุษย์นะครับ

ในรัฐธรรมนูญของสหรัฐอเมริกาและของไทยเอง กำหนดเรื่องการเลือกปฏิบัติด้วยความไม่เท่าเทียม (Unfair discrimination, unfair treatment) เอาไว้ ว่าคนเราต้องไม่ถูกเลือกปฏิบัติด้วยเหตุแห่งความแตกต่างในเรื่องเพศ เชื้อชาติ ศาสนา สีผิว ความเห็นทางการเมือง

แต่ในความเป็นจริง งานแต่ละงาน หากพิสูจน์ได้ว่ามีความจำเป็น ก็สามารถเลือกปฏิบัติได้โดยไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ (Unconstitutional) แต่ประการใด

เช่น คัดเลือกเภสัชกรไปเป็นเภสัชกรผสมยาจากเภสัชกรที่มีผลตรวจเลือดแข็งแรงที่สุด

คัดเลือกเชฟ ชาวญี่ปุ่น ไปทำอาหารญี่ปุ่น ในร้านอาหารญี่ปุ่น ลูกค้าย่อมอยากกินอาหารญี่ปุ่นจากเชฟชาวญี่ปุ่นจริง ๆ มากกว่าเชฟคนไทยทำอาหารญี่ปุ่น อันนี้เป็นจุดขาย

พนักงานในร้านขายเสื้อผ้าแนว Big and Tall มีงานวิจัยว่าพนักงานขายในร้านนี้หากตัวใหญ่ตัวอ้วนตัวสูง มีแนวโน้มจะมียอดขายสูงกว่าพนักงานตัวกะหร่อง เพราะคนมาซื้อจะไม่เขินที่จะถามจากพนักงานขายตัวยักษ์ ก็คัดเลือกพนักงานขายไซส์ยักษ์ได้ เพราะทำให้ขายดีในร้านแบบนี้

ทหาร จะสักเหมือนโจรหรือสักอวัยวะเพศ เข้ามารับราชการทหาร ก็มีเหตุที่จะปฏิเสธได้ เพราะขัดกับวินัยทหาร ทหารต้องมีระเบียบ อยู่ในกฎเกณฑ์ ต้องมีวินัย อันเป็น ผลการปฏิบัติงานโดยตรง ไม่ได้ขัดกับรัฐธรรมนูญอันเป็นกฎหมายสูงสุดเลย และไม่เป็นการเลือกปฏิบัติหรือ unfair treatment ด้วย

การเลือกปฏิบัติ แบบ BFOQ นี้กฎหมายรองรับ และไม่ได้ขัดกับรัฐธรรมนูญเลย เพราะงานแต่ละอย่างต้องการคนมีคุณสมบัติแตกต่างกันไป ตราบใดที่ job relevancy หรือเกี่ยวข้องกับงาน ก็เป็นเหตุให้เลือกปฏิบัติได้

ปล. คุณจะนิยามร่มผ้าอย่างไร ร่มผ้าคือเสื้อแขนยาว กางเกงขายาว ถ้าอย่างนั้นก็สักได้ทุกที่ยกเว้นลำคอกับใบหน้า และนิ้วมือ แต่เครื่องแบบทหาร มีเครื่องแบบลำลอง เช่น ใส่เสื้อเขียวขี้ม้า กางเกงขาสั้น วิ่งหรือฝึก ก็ต้องมีวินัยทหาร ดูสวยงามเช่นกัน

#################################################

ชยพล สท้อนดี - Chayaphon Satondee
[สักใต้ร่มผ้า เสรีภาพที่ข้าราชการควรได้รับ? ]
.
เมื่อวันที่ 23 มีนาคม ที่ผ่านมา มีประกาศด่วนมาก (กห 1401/1097) จากกองทัพบกในการกำหนดหลักเกณฑ์เรื่องรอยสักของกำลังพลทุกชั้นยศ โดยมีเนื้อหาคือ ให้บันทึกภาพรอยสักนอกร่มผ้าของกำลังพลทุกชั้นยศเพื่อบันทึกเก็บไว้เป็นข้อมูล แล้วหลังจากเดือนเมษายน 2569 นี้เป็นต้นไป หากพบใครมีรอยสักนอกร่มผ้าเพิ่ม ให้ดำเนินการสอบสวนวินัยร้ายแรง อาจลงโทษถึงขั้นถูกปลดและถอดยศทหารด้วย!
'
ในประกาศดังกล่าวได้มีการกำหนดนิยามของคำว่านอกร่มผ้าเอาไว้ โดยให้อ้างอิงจาก “ชุดกีฬาของหน่วยเฉพาะกิจทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ 904” ซึ่งก็คือเสื้อยืดคอกลมแขนสั้น กางเกงขาสั้น ถุงเท้า และรองเท้าผ้าใบ แปลว่าหลักจากนี้ใครที่สักแขนหรือสักขาเพิ่มเติมก็จะแทบจะต้องจบชีวิตของการรับราชการทหารกันเลยทีเดียว
.
ทบ.พยายามอ้างอิงระเบียบและกฏหมายต่าง ๆ เพื่อสร้างความชอบธรรมให้กับคำสั่งดังกล่าว แต่พอดูรายละเอียดทุกอย่างที่อ้างถึงจะพบว่าเนื้อหาก็วน ๆ อยู่แค่ว่า “ก็นายเขาสั่ง ห้ามขัดขืน” ในส่วนที่น่าสนใจอีกข้อที่ถูกอ้างถึงคือรัฐธรรมนูญมาตรา 27 ที่ระบุว่าทุกคนมีเสรีภาพ แต่สำหรับทหารจะสามารถถูกจำกัดได้หากเกี่ยวข้องกับ “การเมือง สมรรถภาพ วินัย หรือจริยธรรม” แล้วการสักมันตกอยู่ในข้อไหน?
.
นอกจากประเด็นข้างต้น ผมอยากชวนทุกคนมาดูประกาศข้อ 1.2.2 ที่ระบุว่าหากพบว่ามีการสักเพิ่มเพื่อจงใจหลีกเลี่ยงภารกิจ ให้ลงโทษทางวินัยร้ายแรงโดยการปลดและถอดยศ ผมก็สงสัยว่ามันมีภารกิจอะไรบ้างที่มีการกำหนดลักษณะรอยสักเอาไว้ในคุณสมบัติด้วย เท่าที่นึกออกก็จะมีภารกิจการเกณฑ์คนเข้าหน่วย ฉก.ทม.รอ. 904 ที่ตอนแรกจะคัดเลือกเฉพาะคนที่ไม่มีรอยสักนอกร่มผ้าไปเข้าหน่วย แต่พอกำลังพลทราบถึงหลักเกณฑ์ข้อนี้จึงเกิดกระแสสักนอกร่มผ้าเพื่อเลี่ยงไม่ให้ถูกคัดตัว เป็นไปได้หรือไม่ว่าคำสั่งฉบับนี้มีจุดประสงค์เพื่อหยุดกระแสนี้?
.
นี่เป็นเพียงการตั้งคำถามต่อเนื่องเท่านั้น เพราะสิ่งแรกที่เราควรพูดถึงกัน คือการจำกัดสิทธิ์ของกำลังพลโดยไม่จำเป็น แล้วยังตั้งโทษสถานหนักไว้เพื่อข่มขู่กำลังพล ในขณะที่เรากำลังพูดถึงเรื่องของการพัฒนากองทัพให้ทันสมัย สนับสนุนให้ประชาชนคนไทยเข้ามารับราชการกัน รัฐบาลเองก็มีนโยบายสนับสนุนทหารอาสาเพื่อลดยอดการเกณฑ์ทหาร แต่ในขณะเดียวกันปัญหาการละเมิดสิทธิ์พื้นฐานของกำลังพลก็ยังคงเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง แล้วเราจะสนับสนุนให้เกิดกองทัพที่เข้มแข็งขึ้นได้เมื่อไหร่?
.
สุดท้ายนี้แล้ว ผมอยากเรียกร้องให้ทุกคนช่วยกันเป็นหูเป็นตา ทั้งกำลังพลภายในกองทัพ และประชาชนทุกคนที่พบเห็นเหตุการณ์ ให้ช่วยกันจับตาเหตุการณ์ใดก็ตามที่เป็นการละเมิดสิทธิ์พื้นฐานของกำลังพลโดยไม่มีความจำเป็นทางภารกิจความมั่นคง ด้วยการส่งเรื่องร้องเรียนและหลักฐานเข้ามาที่ช่องร้องเรียนของเราในโครงการ “กองทัพเข้มแข็ง พลทหารปลอดภัย” ที่เราได้สร้างขึ้นมาเพื่อปกป้องสิทธิ์ของกำลังพลทุกชั้นยศ ไม่ว่าจะเป็นใคร จะเจอเรื่องอะไรมา ช่วยให้เราช่วยคุณ เรามาช่วยกันสร้างกองทัพที่ดีและมีประสิทธิภาพไปด้วยกัน #ชยพลชนไม่ยั้ง #กู๊ดดี้ชยพล #พรรคประชาชน #รอยสัก #กองทัพบก #กระทรวงกลาโหม