ปักกิ่งขยับสกัดเครื่องมือสื่อสารนอกระบบ สั่ง Apple ถอดแอปพลิเคชัน Bitchat ของ แจ็ค ดอร์ซีย์ ออกจาก App Store ในแผ่นดินใหญ่ อ้างละเมิดกฎหมายบริการออนไลน์ที่อาจกระทบความมั่นคง หลังแอปดังกล่าวพิสูจน์ตัวเองในสมรภูมิประท้วงทั่วโลก ตั้งแต่มาดากัสการ์ ยูกันดา เนปาล อินโดนีเซีย ไปจนถึงอิหร่าน ด้วยเทคโนโลยีบลูทูธและเมชเน็ตเวิร์กที่ทำงานได้แม้ไม่มีสัญญาณอินเทอร์เน็ต สะท้อนความกังวลของรัฐบาลจีนต่อเครื่องมือสื่อสารที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของรัฐ
Bitchat แอปพลิเคชันส่งข้อความแบบกระจายศูนย์ระหว่างผู้ใช้โดยตรง ซึ่งพัฒนาโดย แจ็ค ดอร์ซีย์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ Block ถูกถอดออกจาก App Store ของ Apple ในประเทศจีน ด้วยข้อหาละเมิดข้อบังคับด้านการให้บริการอินเทอร์เน็ตของทางการจีน
เมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา ดอร์ซีย์ โพสต์ภาพหน้าจอลงบน X เผยว่าทีมตรวจสอบแอปของ Apple ได้แจ้งให้เขาทราบว่า Bitchat ถูกถอดออกจาก App Store ในจีนตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ขณะที่ในปี 2568 และเวอร์ชันเบต้าบน TestFlight ก็จะไม่สามารถใช้งานได้ในจีนอีกต่อไป ตามคำร้องขอของสำนักงานบริหารไซเบอร์สเปซแห่งประเทศจีน (CAC) โดย ดอร์ซีย์ ระบุสั้นๆ ว่า "Bitchat ถูกถอดออกจาก App Store ของจีน"
ทั้งนี้หากย้อนกลับไปเมื่อเดือนกรกฎาคม 2568 ดอร์ซีย์ ได้เปิดตัว Bitchat และได้รับความนิยมพุ่งสูงในช่วงเดือนที่ผ่านมาท่ามกลางการชุมนุมประท้วงในมาดากัสการ์ ยูกันดา เนปาล อินโดนีเซีย และอิหร่าน ในขณะที่รัฐบาลหลายแห่งพยายามปิดกั้นช่องทางการสื่อสารปกติและการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตเพื่อสกัดกั้นการเคลื่อนไหวของประชาชน
จุดแข็งที่ทำให้แอปดังกล่าวเป็นภัยคุกคามในสายตารัฐบาลจีน คือการที่ Bitchat ทำงานผ่านบลูทูธและเครือข่ายเมช โดยไม่ต้องพึ่งพาการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต ซึ่งโดยธรรมชาติแล้วย่อมอยู่นอกเหนือระบบกำแพงไฟดิจิทัลที่จีนสร้างขึ้นเพื่อควบคุมข้อมูลข่าวสาร
CAC อ้างอำนาจตามกฎหมาย 2561
สำนักงานบริหารไซเบอร์สเปซแห่งประเทศจีนระบุว่า Bitchat ละเมิดมาตรา 3 แห่งระเบียบข้อบังคับว่าด้วยการให้บริการออนไลน์ที่มีศักยภาพในการชี้นำมติมหาชนหรือกระตุ้นการเคลื่อนไหวทางสังคม ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ปี 2561 ภายใต้บทบัญญัติดังกล่าว บริการออนไลน์ใดก็ตามที่อาจส่งผลต่อความคิดเห็นสาธารณะหรือเปิดช่องให้มีการระดมพลทางสังคม จะต้องผ่านการประเมินด้านความมั่นคงก่อนเปิดให้บริการ และ "รับผิดชอบต่อผลการประเมินดังกล่าว"
ทีมตรวจสอบแอปของ Apple ยังย้ำด้วยว่า แอปพลิเคชันทุกตัวที่วางจำหน่ายบน App Store จะต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดของกฎหมายท้องถิ่นในแต่ละประเทศที่เปิดให้บริการ พร้อมระบุว่า "เราเข้าใจว่าเรื่องนี้มีความซับซ้อน แต่เป็นความรับผิดชอบของคุณที่ต้องทำความเข้าใจและตรวจสอบให้มั่นใจว่าแอปของคุณเป็นไปตามกฎหมายท้องถิ่นทั้งหมด ไม่ใช่เพียงแนวปฏิบัติที่ระบุไว้ด้านล่าง และแน่นอนว่าแอปที่ชักชวน ส่งเสริม หรือสนับสนุนพฤติกรรมที่ผิดกฎหมายหรือประมาทเลินเล่อจะถูกปฏิเสธ"
ยังเข้าถึงได้ในประเทศอื่น
แม้จะถูกถอดออกในจีน แต่ Bitchat ยังคงเข้าถึงได้ในประเทศอื่นๆ ตามที่ทีมตรวจสอบแอปของ Apple ยืนยัน ข้อมูลสถิติการดาวน์โหลดจาก Chrome ชี้ว่าแอปดังกล่าวมียอดดาวน์โหลดรวมทะลุ 3 ล้านครั้ง โดยในสัปดาห์ที่ผ่านมามียอดดาวน์โหลดกว่า 92,000 ครั้ง ขณะที่ Google Play Store บันทึกยอดดาวน์โหลดที่ผ่านการลงทะเบียนแล้วกว่า 1 ล้านครั้ง อย่างไรก็ตาม ทั้งสองแพลตฟอร์มไม่ได้ระบุรายละเอียดว่าภูมิภาคใดเป็นแหล่งดาวน์โหลดหลัก
เมื่อเปรียบเทียบกับคู่แข่งในตลาดจีน WeChat ของ Tencent ซึ่งเป็นหนึ่งในบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ของจีน มีผู้ใช้งานในแผ่นดินใหญ่โดยประมาณถึง 810 ล้านราย จากประชากรรวมกว่า 1,400 ล้านคน ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงอิทธิพลของระบบนิเวศดิจิทัลที่รัฐหนุนหลัง เทียบกับเครื่องมือสื่อสารอิสระที่ยังคงเป็นเพียงส่วนน้อยในสมการอำนาจดิจิทัลของจีนในปัจจุบัน
