สงบศึกประสาอะไร? ‘ฮอร์มุซ’ยังไม่มีเค้าจะเปิดขณะราคาน้ำมันกลับขยับขึ้นใหม่ อิหร่านยัวะ-ทรัมป์ลั่นยังไม่ถอนทัพแถมให้ท้ายยิวถล่มเลบานอน

ช่องแคบฮอร์มุซยังคงปิดแทบสนิทตามเดิมในวันพฤหัสฯ (9 เม.ย.) ส่งผลให้ราคาน้ำมันดีดกลับจ่อระดับ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลอีกครั้ง ขณะทรัมป์ลั่นตรึงกำลังในตะวันออกกลางจนกว่าจะบรรลุข้อตกลงสันติภาพ เตือนพร้อมโจมตีอิหร่านหนักกว่าเก่า แถมอเมริกายังให้ท้ายอิสราเอลถล่มเลบานอนต่อ มีคนตายหลายร้อย ประธานสภาอิหร่านประกาศกร้าวไม่มีเหตุผลให้คุยกันต่อ

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ โพสต์บนโซเชียลมีเดียในวันพุธ (8) ว่า เรือรบ เครื่องบินรบ และกองทหารสหรัฐฯ พร้อมกระสุนและอาวุธเพิ่มเติมจะยังคงอยู่ในตะวันออกกลาง เพื่อทำลายข้าศึกหากจำเป็น และถ้าไม่สามารถตกลงกันได้ อเมริกาจะเปิดฉากถล่มอิหร่านอีกครั้งอย่างรุนแรงกว่าเดิม ก่อนสำทับอ้างเอาข้างเดียวว่า อิหร่านได้ตกลงไปแล้วว่า จะยุติโครงการอาวุธนิวเคลียร์และเปิดช่องแคบฮอร์มุซ

ถึงแม้ความตึงเครียดในตะวันออกลางจะคลี่คลายลงตั้งแต่วันอังคาร (7) ภายหลังทรัมป์และฝ่ายอิหร่านออกมายืนยันว่าได้ตกลงหยุดยิงกันชั่วคราวเป็นเวลา 2 สัปดาห์ และจะมีการเจรจาทำข้อตกลงสันติภาพกันต่อไป โดยที่ทั้งสองฝ่ายต่างฝ่ายต่างประกาศชัยชนะในสงครามซึ่งดำเนินมา 5 สัปดาห์และมีผู้เสียชีวิตไปหลายพันคน ส่วนใหญ่เป็นพลเรือนในอิหร่านและในเลบานอน แต่ประเด็นขัดแย้งหลักๆ ยังคงไม่ได้รับการสะสาง และต่างฝ่ายต่างตั้งเงื่อนไขแข็งกร้าวในเรื่องการทำข้อตกลงยุติสงคราม ที่อาจเป็นการกำหนดอนาคตของตะวันออกกลางไปอีกหลายชั่วอายุคน

ไม่มีเหตุผลเจรจาต่อ

โพสต์คราวนี้ของทรัมป์มีขึ้นหลังจากในวันพุธ อิสราเอลได้ถล่มโจมตีเลบานอนครั้งใหญ่ที่สุดนับจากสงครามในตะวันออกกลางคราวนี้เริ่มต้นขึ้นเมื่อสิ้นเดือนก.พ. โดยมีรายงานว่าทำให้มีผู้เสียชีวิตกว่า 250 คนและบาดเจ็บอีกเกือบ 1,000 คน และ โมฮัมเหม็ด บาเกอร์ คอลิบาฟ ประธานรัฐสภาอิหร่าน ซึ่งน่าจะเป็นหัวหน้าทีมเจรจาสันติภาพของฝ่ายอิหร่านเตือนว่า การทำสงครามคู่ขนานเช่นนี้ของอิสราเอล และการที่วอชิงตันยังคงยืนกรานให้เตหะรานยกเลิกโครงการนิวเคลียร์ อาจบ่อนทำลายการเจรจาทำข้อตกลงสันติภาพถาวร

ประธานรัฐสภาอิหร่าน แถลงในวันพุธว่า ในสถานการณ์ดังกล่าว อิหร่านไม่เห็นเหตุผลที่จะหยุดยิงหรือที่จะเจรจากับสหรัฐฯ

คอลิบาฟยังระบุว่า เวลานี้อเมริกาและอิสราเอล กำลังละเมิดข้อเสนอหยุดยิง 10 ข้อของอิหร่าน ไปแล้ว 3 ข้อ ได้แก่ การที่อิสราเอลยังคงโจมตีเลบานอน ยังมีโดรนรุกล้ำน่านฟ้าอิหร่าน และการที่วอชิงตันคัดค้านสิทธิ์ของเตหะรานในการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม

ทางด้านรองประธานาธิบดีเจดี แวนซ์ ที่คาดว่า จะเป็นผู้นำทีมเจรจาของอเมริกา กล่าวหาตอบโต้ว่า ถ้าอิหร่านต้องการให้การเจรจาล่มเพราะประเด็นเลบานอน ซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับข้อตกลงหยุดยิงเลย ก็เป็นเรื่องที่อิหร่านตัดสินใจเอง

นอกจากนั้น เจ้าหน้าที่อาวุโสคนหนึ่งของอเมริกายังอ้างว่า เงื่อนไข 10 ข้อซึ่งอิหร่านประกาศออกมาในเวลานี้ ไม่ใช่เงื่อนไขชุดเดียวกับที่ทำเนียบขาวยอมรับและนำไปสู่การหยุดยิงชั่วคราว 2 สัปดาห์

สถานการณ์ที่อึมครึมเช่นนี้ ทำให้ในวันพฤหัสบดี (9 เม.ย.) ราคาน้ำมันในตลาดโลกดีดกลับขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง เนื่องจากนักลงทุนซึ่งในวันก่อนมองโลกแง่ดีโดยอ้างเหตุผลเรื่องความหวังเกี่ยวกับสันติภาพ ต้องกลับมาพูดถึงความกังวลเกี่ยวกับความเปราะบางของข้อตกลงหยุดยิง และความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์ที่ยังสูงมากสำหรับการรับประกันว่าซัปพลายพลังงานในตะวันออกกลางจะกลับมาไหลกระจายออกไปสู่ทั่วโลกโดยเฉพาะเอเชียและยุโรป ท่ามกลางความสงสัยว่า จะมีการผ่อนคลายข้อจำกัดในการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซเร็วๆ นี้หรือไม่

ทั้งนี้ ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ บวก 1.96 ดอลลาร์ อยู่ที่ 96.71 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ขณะที่น้ำมันเวสต์ เทกซัส อินเตอร์มีเดียต ของอเมริกาพุ่งขึ้น 2.6 ดอลลาร์ อยู่ที่ 97.01 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล หลังจากเมื่อวันพุธราคาน้ำมันทั้งสองชนิดพากันลดฮวบรับข่าวข้อตกลงหยุดยิง

เงื่อนไขไม่ตรงกัน

การโจมตีทางอากาศต่อเลบานอนของอิสราเอลในวันพุธ ทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับความพยายามสงบศึก โดยที่ต่างฝ่ายให้ข้อมูลขัดแย้งกันเกี่ยวกับขอบเขตข้อตกลงหยุดยิง และข้อเสนอสำหรับการเจรจาสันติภาพที่อาจจะเริ่มต้นขึ้นในวันเสาร์ (11 เม.ย.) ที่ปากีสถาน

อเมริกาและอิสราเอลอ้างว่า เลบานอนไม่รวมอยู่ในข้อตกลงหยุดยิง ขณะที่ประธานาธิบดีมาซูด เปเซชเคียน ของอิหร่าน ยืนยันว่า การยุติการสู้รบในเลบานอนเป็นหนึ่งในเงื่อนไขสำคัญของข้อตกลงที่เตหะรานทำกับวอชิงตัน

ด้านกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ ในเลบานอนที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน เผยว่า ยิงจรวดเข้าไปยังหมู่บ้านมานารา ทางภาคเหนือของอิสราเอล เพื่อตอบโต้ที่อิสราเอลละเมิดข้อตกลงด้วยการถล่มโจมตีเลบานอนอย่างเลวร้าย และเตือนว่า ฝ่ายตนจะโจมตีต่อจนกว่าการรุกรานของอิสราเอลและอเมริกาจะยุติลง

ในวันพฤหัสฯ กระทรวงการต่างประเทศปากีสถานออกคำแถลงประณามการกระทำของอิสราเอล โดยระบุว่า เป็นการบ่อนทำลายความพยายามของนานาชาติในการสร้างสันติภาพและเสถียรภาพ

หลายประเทศ ซึ่งรวมถึงพันธมิตรของอเมริกาอย่างอังกฤษและฝรั่งเศส ต่างระบุว่า เลบานอนต้องรวมอยู่ในข้อตกลงหยุดยิง และประณามการโจมตีของอิสราเอลเช่นกัน

โวลเกอร์ เติร์ก ข้าหลวงใหญ่ด้านสิทธิมนุษยชนของสหประชาชาติ บอกว่า ระดับการเข่นฆ่าสังหารในเลบานอนเวลานี้ “น่าสยดสยอง” โดยมีการโจมตีทั่วกรุงเบรุตชนิดไม่เตือนล่วงหน้าทำให้ประชาชนหวาดกลัวและแตกตื่น

เจ้าหน้าที่เลบานอนเผยว่า นับจากที่อิสราเอลโจมตีทางอากาศและบุกภาคพื้นดินเข้าสู่เลบานอนเมื่อเดือนที่แล้วจนถึงขณะนี้ มีผู้เสียชีวิตแล้วกว่า 1,700 คน

กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) ของอิหร่าน เตือนว่า อาจต้องปฏิบัติตามพันธะหน้าที่และตอบโต้ หากอิสราเอลยังไม่หยุดโจมตีเลบานอน

ทว่า นายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ประกาศว่า อิสราเอลพร้อมเผชิญหน้ากับอิหร่านถ้าจำเป็น

นอกจากนั้นเมื่อวันพฤหัสฯ กองทัพอิสราเอลแถลงว่า ได้สังหารหลานและเลขานุการส่วนตัวของนาอิม กัสเซม เลขาธิการของกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ รวมทั้งโจมตีชานเมืองทางใต้ของเบรุต ตลอดจนเมืองต่างๆ ทางตอนใต้ของเลบานอน และจุดข้ามแม่น้ำของนักรบฮิซบอลเลาะห์

ฮอร์มุซปิดต่อ

ขณะเดียวกัน อิหร่านยังคงควบคุมช่องแคบฮอร์มุซที่เป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลว 20% ของซัปพลายโลก และเรียกร้องค่าธรรมเนียมจากเรือที่ต้องการใช้เส้นทางนี้อย่างปลอดภัย

การที่เตหะรานสามารถปิดกั้นซัปพลายพลังงานจากอ่าวเปอร์เซียด้วยการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ ทั้งที่อเมริกาทุ่มงบการทหารมหาศาลในภูมิภาคนี้ สะท้อนว่า ความขัดแย้งครั้งนี้ได้เปลี่ยนดุลอำนาจในอ่าวอาหรับโดยสิ้นเชิง

อิสนา ซึ่งเป็นสำนักข่าวกึ่งทางการของอิหร่านรายงานว่า เมื่อวันพฤหัสฯ IRGC โพสต์แผนที่แสดงเส้นทางเดินเรือเพื่อหลบเลี่ยงทุ่นระเบิดในช่องแคบฮอร์มุซ

นอกจากนั้น สื่อของทางการอิหร่านยังรายงานว่า เตหะรานยังคงโจมตีประเทศในอ่าวเปอร์เซียที่เป็นพันธมิตรของอเมริกาเพื่อแก้แค้นที่อเมริกาและอิสราเอลโจมตีโรงงานน้ำมันของตน โดยทั้งคูเวต สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซาอุดีอาระเบีย และบาห์เรน ต่างรายงานว่า ยังคงถูกโจมตีนับจากที่ข้อตกลงหยุดยิงมีผลบังคับใช้

(ที่มา: รอยเตอร์/เอเอฟพี)