ผู้ชนะในสงครามอิหร่านของทรัมป์? แน่นอนว่าคืออิหร่าน

(เก็บความจากเอเชียไทมส์ https://asiatimes.com/2026/04/the-winner-of-trumps-iran-war-iran/)

The winner of Trump’s Iran war? Iran
by Juan Cole
09/04/2026

ฐานะของสหรัฐฯตกต่ำลงเห็นๆ จากการไร้ความสามารถที่จะพิทักษ์ปกป้องพวกชาติพันธมิตรในอ่าวเปอร์เซียและการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซ ขณะที่ระบอบปกครองของอิหร่านกลับยังคงรักษาตัวเป็นรูปเป็นร่างเอาไว้ได้เป็นส่วนใหญ่

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ประกาศหยุดยิงเป็นเวลา 2 สัปดาห์เมื่อวันอังคารที่ 7 เมษายนที่ผ่านมา อันเป็นวันที่ 39 ของสงครามซึ่งอิสราเอล-สหรัฐฯทำกับอิหร่าน ทั้งนี้เขาพึ่งพาอาศัยคณะผู้เจรจาไกล่เกลี่ยชาวปากีสถาน และแผนการสันติภาพ 10 ข้อซึ่งยื่นเสนอโดย อิหร่าน เอง ว่าเป็นเหตุผลของการประกาศหยุดยิงคราวนี้

และดังนั้น อิหร่านจึงเป็นผู้ชนะสงครามปี 2026 คราวนี้ อิหร่านไม่ได้มีชัยแบบที่พิชิตคู่แข่งด้วยการน็อกเอาต์หรอก พวกเขาชนะเมื่อพิจารณาจากนัยที่ว่า ถ้าหากผมขึ้นเวทีแข่งขันชกมวย 12 ยกกับ ดีออนเทย์ ไวลเดอร์ (Deontay Wilder) ผู้ครองแชมป์รุ่นเฮฟวีเวตอยู่นานปี และมีสถิติน็อกคู่ชกได้สูงที่สุดคนหนึ่งในประวัติศาสตร์ แล้วผมยังคงยืนอยู่ได้หลังจากการแข่งขันสิ้นสุดลง มันก็สมควรแล้วที่จะนับว่านี่เป็นชัยชนะของผม

ความพยายามของอิสราเอล-สหรัฐฯในการเด็ดหัวรัฐบาลอิหร่านนั้นประสบความล้มเหลว ผู้นำสูงสุด อยาตอลเลาะห์ อาลี คอเมเนอี ถูกลอบสังหารไปพร้อมกับสมาชิกจำนวนมากในครอบครัวของเขาซึ่งมีทั้งเด็กๆ และผู้หญิงๆ ตั้งแต่วันแรกของการถล่มโจมตีก็จริง ทว่าพวกนักการศาสนา 88 คนที่เป็นสมาชิกของสมัชชาผู้เชี่ยวชาญ (Assembly of Experts) ก็เพียงแค่ลงมติคัดเลือกบุตรชายของเขา โมจตาบา คอเมเนอี มาดำรงตำแหน่งสืบแทนเขา นอกจากนั้นยังมกรณีรัฐมนตรีกลาโหมที่เป็นพลเรือน ซึ่งถูกเข่นฆ่าเช่นกัน โดยน่าจะเข้าข่ายเป็นความผิดฐานอาชญากรรมสงคราม

ประธานาธิบดี มาซูด เปเซชคึยน ก็แต่งตั้ง มาจิด เอบเนลเรซา (Majid Ebnelreza) นายพลของกองกำลังพิทักษ์การปฏวัติอิสลาม (IRGC) เข้าเป็นผู้รักษาการรัฐมนตรีกลาโหม ยังมีกรณีของ อาลี ลาริจานี (Ali Larijani) เลขาธิการของสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุด (Supreme National Security Council) ซึ่งเป็นพลเรือนและได้ชื่อว่าเป็นพวกที่มีแนวคิดแบบนักปฏิบัตินิยม (pragmatist) เขาถูกลอบสังหารเสียชีวิตเช่นกัน และน่าจะเข้าข่ายเป็นอาชญากรรมสงครามอีกคดีหนึ่ง

ผู้ที่ได้รับแต่งตั้งให้สืบทอดตำแหน่งของเขา คือ โมฮัมหมัด บาเกร์ โซลคาดร์ (Mohammad Bagher Zolghadr) ซึ่งเป็นพวกสายแข็งที่เป็นอดีตนายพลคนหนึ่งของกองกำลัง IRGC นั่นคือ โดยสาระสำคัญแล้ว ทรัมป์กับผู้นำอิสราเอล เบนจามิน เนทันยาฮู เสมือนกับได้ช่วยเหลือก่อการรัฐประหารภายใน โดยเล่นงานพวกนักปฏิบัตินิยมสายกลางในคณะรัฐบาลของอิหร่าน จึงทำให้แน่ใจได้ว่าพวกเขาจะถูกแทนที่โดยพวกสายแข็งที่มีแนวความคิดขวาจัดมากขึ้น

ขณะเข้าสู่สงครามครั้งนี้ รัฐบาลอิหร่านเพิ่งดำเนินการเข่นฆ่าสังหารหมู่พวกผู้ประท้วงไปหลายพันคน และไม่มีเพื่อนมิตรสักคนในโลกใบนี้ แต่เมื่อ ทรัมป์ กับ เนทันยาฮู กระทำอาชญากรรมสงครามต่ออิหร่านอย่างชวนให้ตื่นตะลึง แถมยังประพฤติตัวและพูดจาอย่างน่าสยดสยองสำทับซ้ำเข้าไปอีก จึงทำให้ประเทศจำนวนมากจบลงโดยอย่างน้อยที่สุดก็แสดงความสนับสนุนอิหร่านในทางวาจา หรืออย่างน้อยที่สุดก็แสดงท่าทีคัดค้านการทำสงครามเล่นงานพวกเขา

อิสราเอลออกมาจากสงครามครั้งนี้ในสภาพของชาติที่ถูกสังคมโลกรังเกียจ สหรัฐฯนั้นอาจจะยังรวยเกินไป ใหญ่เกินไป และทรงอำนาจเกินไป จนเกินกว่าที่จะถูกใครๆ รังเกียจ กระนั้นก็ตามที ฐานะของพวกเขาก็ต่ำตมลงมามากอย่างแน่นอน และสามารถคาดหมายได้ว่าจะได้รับความร่วมไม้ร่วมมือจากชาติอื่นๆ น้อยลงเยอะในอนาคตข้างหน้า

อิหร่านดูเหมือนจะสามารถสร้างความเสียหายให้แก่ฐานทัพต่างๆ 13 แห่งของสหรัฐฯในตะวันออกกลาง คิดเป็นมูลค่าราว 1,000 ล้านดอลลาร์ทีเดียว อิหร่านใช้โดรนลำเล็กๆ ราคาถูกในการเล่นงานใส่สถานที่ตั้งเรดาร์หลายแห่งในคูเวตตลอดจนที่อื่นๆ ซึ่งมีมูลค่าหลายร้อยล้านดอลลาร์ และทำให้สหรัฐฯมองไม่เห็นห่าขีปนาวุธที่พวกเขายิงเข้ามา จนเปิดทางให้การโจมตีในบางจุดของอิหร่านสามารถสร้างความเสียหายถึงขั้นบาดเจ็บล้มตาย อย่างเช่นที่ ดิโมนา (Dimona) ในอิสราเอล นอกจากนั้นอิหร่านยังสาธิตให้เห็นกันว่า การที่ประเทศต่างๆ ยินยอมอนุญาตให้สหรัฐฯเข้าไปตั้งฐานทัพนั้น มันไม่ได้เป็นการพิทักษ์คุ้มครองชาติเจ้าบ้านเลย หากกลับกลายเป็นการเปิดประตูอ้าซ่าแบกรับอันตรายเพิ่มขึ้นกว่าเดิมเยอะแยะเสียมากกว่า

บุคลากรทางทหารสหรัฐฯจำนวนไม่น้อยดูเหมือนต้องหลบหนีออกจากฐานทัพเหล่านี้ โดยไปตั้งหลักกันใหม่ตามโรงแรมในท้องถิ่น แล้วการข่าวกรองของอิหร่านในย่านอ่าวเปอร์เซียก็มีดีเพียงพอจนกระทั่งโรงแรมเหล่านี้บางแห่งได้ถูกโจมตีจากโดรน บุคลากรบางรายเดินทางกลับไปยังกรุงวอชิงตัน ดีซี โดยที่มีเพียงเสื้อผ้าที่บรรจุอยู่บนเป้หลังของพวกเขาเท่านั้น และรัฐมนตรีกลาโหม พีต เฮกเซธ (Pete Hegseth) ก็ดูเหมือนไม่ได้เข้าช่วยเหลืออะไรพวกเขานักหนาด้วย

หลังจากนี้แล้ว พวกรัฐริมอ่าวเปอร์เซียยังคงต้องการที่จะได้ฐานทัพสหรัฐฯเหล่านี้ต่อไปอีกในระยะกลางจนถึงระยะยาวหรือไม่ เวลานี้ยังคงเป็นคำถามที่ไม่ทราบคำตอบอันชัดเจน รวมทั้งคำถามที่ว่ายังมีบุคลากรสหรัฐฯหลงเหลืออยู่ในอิรักหรือไม่? ทั้งนี้ชาวอิรักที่นับถือศาสนาอิสลามนิกายชิอะห์ ซึ่งก็คือชาวอิรักส่วนข้างมากชของประเทศ พากันแสดงความสนับสนุนอิหร่านในสงครามครั้งนี้

การที่ฝ่ายทหารของอิสราเอลใช้มาตรการเซนเซอร์ตรวจข่าว ทำให้เป็นเรื่องลำบากที่จะประเมินความเสียหายซึ่งเกิดขึ้นกับประเทศนั้น โรงกลั่นน้ำมันเมืองไฮฟา (Haifa) นั้นถูกโจมตีแน่ๆ ดังที่ทางฝ่ายทหารและพวกสถาบันวิจัยด้านข่าวกรองระบุออกมา เห็นได้ชัดว่าเนทันยาฮูมีความเชื่อมั่นสูงเกินไปเกี่ยวกับจรวดสกัดกั้นของอิสราเอล

ชาวอิสราเอลจำนวนมากต้องโยกย้ายออกจากบ้านไปหาที่หลับที่นอนกันตามสถานที่พักพิงซึ่งอาจจะปลอดภัยกว่า ยิ่งกว่านั้น อิสราเอลยังกำลังประสบปัญหาจรวดสกัดกั้นร่อยหรอลงรวดเร็วยิ่งกว่าการร่อยหรอขีปนาวุธทิ้งตัว (ballistic missiles) ของอิหร่าน เมื่อเป็นเช่นนี้ถ้าหากสงครามยังดำเนินต่อไปแล้ว ถึงบางช่วงบางจังหวะอิสราเอลก็อาจจะกลายเป็นเป็ดเป้านิ่งให้ถูกอิหร่านสอยเอาตามใจ

หากอิสราเอลเห็นชอบจริงๆ ที่จะปฏิบัติตามข้อตกลงหยุดยิง 2 สัปดาห์ของทรัมป์แล้ว นั่นก็น่าจะเนื่องจากเหตุผลที่ว่า –อิสราเอลเหลือเวลาไม่กี่วันจากการที่จะอยู่ในสภาพอ่อนปวกเปียกสุดต้านทานการโจมตีของฝ่ายอิหร่านอย่างสิ้นเชิง ที่ผ่านมาในระยะหลังๆ จรวดสกัดกั้น “แอร์โรว์” (Arrow interceptors) ก็เหลืออยู่ในระดับต่ำเหลือเกินจนอิสราเอลต้องยอมปล่อยให้ขีปนาวะบางส่รวนผ่านเข้ามาได้ ถ้าหากพวกมันดูเหมือนมุ่งหน้าไปยังพวกพื้นที่ซึ่งค่อนข้างมีประชากรเบาบาง ในแง่นี้ อิสราเอลต้องถือว่าเป็นฝ่ายแพ้คะแนนแล้ว