มหาดไทย ขอความเห็นประชาชน รื้อกฎกระทรวงชั้นหลักการ "ขั้นตอน" ทำบัตรประชาชน ระบุ 6 คำถาม เห็นด้วยหรือไม่ ต้องพิมพ์ลายนิ้วมือ จาก 2 นิ้ว เป็นทั้ง 10 นิ้ว เผยเปลี่ยนระบบจัดเก็บ "นิ้วโป้ง" สองข้างพร้อมกัน แล้วจัดเก็บสี่นิ้วของมือข้างหนึ่ง แล้วจัดเก็บสี่นิ้วของมืออีกข้างหนึ่ง ให้มีบัตร 2 แบบ เลือกได้แบบใดแบบหนึ่ง "Smart Card" หรือ"บัตรอิเล็กทรอนิกส์ในระบบดิจิทัล" พร้อมให้ เพิ่มเติมรหัสกำกับบัตร-เพิ่มกรณีรูปถ่ายไม่ใส่เลนส์สัมผัสที่ทำให้ดวงตาปกติมีสี" รวมถึง สามารถนำระบบการพิมพ์ลายนิ้วมือสิบนิ้ว ไปใช้บังคับกับสถานที่ให้บริการจัดทำบัตรแห่งอื่น
วันนี้ (10 มิ.ย.2569) มีรายงานจากกระทรวงมหาดไทย เปิดเผยว่า ขณะนี้ กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ได้เปิดรับฟังความคิดเห็นต่อการแก้ไขกฎกระทรวงออกตามความในพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. 2526 (ชั้นหลักการ)
โดยเปิดให้ประชาชนทั่วไป แสดงความเห็นผ่าน ทางระบบกลางทางกฎหมาย www.law.go.th ระหว่างวันที่ 8 มิถุนายน – 7 กรกฎาคม 2569 นี้
https://www.law.go.th/ProjectTimeline?projectId=NTY1OERHQV9MQVdfRlJPTlRFTkQ=
ทั้งนี้ กรมการปกครอง อยู่ระหว่างการแก้ไขกฎกระทรวงออกตามความในพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. 2526
เพื่อพัฒนาระบบการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชนด้วยระบบคอมพิวเตอร์แบบอเนกประสงค์ (Smart Card) โดยกำหนดวิธีการพิมพ์ลายนิ้วมือในการขอมีบัตรประชาชน ประเภทของบัตรประชาชน การขอมีบัตรใหม่หรือเปลี่ยนบัตรให้มีประสิทธิภาพ
พร้อมกับปรับปรุงแบบคำขอมีบัตรประชาชน มีบัตรใหม่หรือเปลี่ยนบัตรประจำตัวประชาชน รวมถึงปรับปรุงการออกใบรับและใบแทนใบรับจากระบบคอมพิวเตอร์ ให้ชัดเจนและเหมาะสมยิ่งขึ้น
"มีเหตุผลว่า การแก้ไขกฎกระทรวงออกตามความในพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. 2526 ครั้งนี้ เป็นการสมควรพัฒนาระบบการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชนด้วยระบบคอมพิวเตอร์แบบอเนกประสงค์ให้มีประสิทธิภาพ ชัดเจนและเหมาะสมยิ่งขึ้น"
ดังนั้นจึงกำหนดวิธีการพิมพ์ลายนิ้วมือในการขอมีบัตร การขอมีบัตรใหม่หรือเปลี่ยนบัตร จากการพิมพ์ลายนิ้วมือสองนิ้วซึ่งมีข้อจำกัดในการพิสูจน์และยืนยันตัวบุคคล อาจทำให้เกิดความคลาดเคลื่อนหรือถูกนำไปใช้ในการปลอมแปลงหรือสวมสิทธิทางทะเบียนและบัตรประจำตัวประชาชน
ทั้งนี้ ได้ปรับเป็นการพิมพ์ลายนิ้วมือสิบนิ้ว เพื่อให้การพิสูจน์ตัวบุคคลมีความถูกต้อง แม่นยำ และปลอดภัยมากยิ่งขึ้น และพัฒนาการออกบัตรประจำตัวประชาชนในรูปของข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์
ตามแนวทางการพัฒนาระบบรัฐบาลดิจิทัลและการบริการอิเล็กทรอนิกส์ ให้สอดคล้องกับสภาวการณ์ในปัจจุบัน อันจะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อประชาชนและประเทศโดยส่วนรวมต่อไป
อย่างไรก็ตามการแก้ไขกฎกระทรวง ด้วยการปรับปรุงวิธีการพิมพ์ลายนิ้วมือในการขอมีบัตร ประเภทของบัตร การขอมีบัตรใหม่หรือเปลี่ยนบัตรประชาชนครั้งนี้ กรมการปกครอง อยู่ระหว่างการเปิดรับฟังความคิดเห็นของผู้เกี่ยวข้องจากทุกภาคส่วนมาพิจารณาต่อไป
โดยชุดข้อมูลการแสดงความเห็น ประกอบด้วย 1. เห็นด้วยหรือไม่อย่างไร ต่อการแก้ไขเพิ่มเติมประเภทของบัตรให้มี 2 ประเภท คือ (1) บัตรที่ออกด้วยระบบคอมพิวเตอร์แบบอเนกประสงค์ และ (2) บัตรอิเล็กทรอนิกส์ในระบบดิจิทัลของกรมการปกครอง
2. เห็นด้วยหรือไม่อย่างไร ต่อการแก้ไขเพิ่มเติมให้ผู้ถือบัตรสามารถเลือกได้ว่าประสงค์จะถือบัตรประเภทใดระหว่าง (1) บัตรที่ออกด้วยระบบคอมพิวเตอร์แบบอเนกประสงค์ และ (2) บัตรอิเล็กทรอนิกส์ในระบบดิจิทัลของกรมการปกครอง
3. เห็นด้วยหรือไม่อย่างไร ต่อการแก้ไขเพิ่มเติมรหัสกำกับบัตรของบัตรทั้งสองประเภทให้มีความชัดเจน
4. เห็นด้วยหรือไม่อย่างไร ต่อแก้ไขเพิ่มเติม กรณีรูปถ่ายของผู้ถือบัตรไม่ใส่เลนส์สัมผัส ที่ทำให้ดวงตาปกติมีสี หรือขนาดเปลี่ยนไปจากเดิม
5. เห็นด้วยหรือไม่อย่างไร ต่อการแก้ไขเพิ่มเติมการพิมพ์ลายนิ้วมือผู้ขอจากสองนิ้วเป็นสิบนิ้ว
6. เห็นด้วยหรือไม่อย่างไร ต่อการพิมพ์ลายนิ้วมือสิบนิ้ว โดยจัดเก็บนิ้วโป้งสองข้างพร้อมกัน แล้วจัดเก็บสี่นิ้วของมือข้างหนึ่ง แล้วจัดเก็บสี่นิ้วของมืออีกข้างหนึ่ง
7. เห็นด้วยหรือไม่อย่างไร ต่อการแก้ไขเพิ่มเติมให้นำระบบการพิมพ์ลายนิ้วมือสิบนิ้วใช้บังคับกับสถานที่ให้บริการจัดทำบัตรแห่งอื่นด้วยนอกจากที่ว่าการอำเภอและสำนักงานเขต ภายในเวลาสองปีนับแต่วันที่กฎกระทรวงมีผลใช้บังคับ เว้นแต่สถานที่นั้น ๆ มีความพร้อมก่อนเวลาที่กำหนด
สำหรับการทำบัตรประชาชนล่าสุด นั้น ตามพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน (ฉบับที่ 3) พ.ศ.2554 กำหนดผู้มีสัญชาติไทยซึ่งมีอายุตั้งแต่ 7 ปีบริบูรณ์ แต่ไม่เกิน 70 ปีบริบูรณ์และมีชื่อในทะเบียนบ้านต้องมีบัตรตามที่กำหนดในพระราชบัญญัตินี้ โดยขั้นตอนการทำบัตรประจำตัวประชาชน มีขั้นตอนดังนี้
1. การรับคำขอและตรวจสอบเอกสารหลักฐาน เช่น สูติบัตร บัตรเดิม
2. พิมพ์เลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก หรืออ่านข้อมูลจากบัตรฯ
3. ตรวจสอบประวัติการทำบัตรฯ จากฐานข้อมูลบัตร
4. พิมพ์ลายนิ้วมือ (นิ้วหัวแม่มือซ้ายและขวา)
5. ถ่ายรูปผู้ขอมีบัตร (ระบบจะประมวลผลการเปรียบเทียบลายนิ้วมือและรูปถ่าย)
6. บันทึกข้อมูลผู้ขอมีบัตร ในเอกสาร บ.ป.1
7. สแกนคำขอมีบัตร (บ.ป. 1) เอกสารที่ใช้ประกอบการพิจารณา และพิมพ์บัตร
8. จัดเก็บลายพิมพ์นิ้วมือ (นิ้วชี้ขวา-ซ้าย) ไว้ในหน่วยความจำ (IC Chip)
9. มอบบัตรให้กับผู้ขอมีบัตร
10. การบริหารจัดการบัตรที่เรียกคืนจากผู้ขอมีบัตร(แยกบัตรที่เก็บไว้ สนท./บัตรส่งคืน ปค.)
11. การนำส่งเงินค่าธรรมเนียมและค่าเปรียบเทียบปรับ
12. การรายงานการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชน
เมื่อเร็ว ๆนี้ ส่วนบัตรประจำตัวประชาชน สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง มท. เผยแพร่ ร่างประกาศและกำหนดราคากลาง โครงการประกวดราคาจัดซื้อบัตรประจำตัวประชาชนที่ออกด้วยระบบคอมพิวเตอร์แบบอเนกประสงค์ (Smart Card) ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569
จำนวน 10,800,002 บัตร ด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding) กำหนดราคากลาง 182,304,000 บาท และวงเงินที่ได้รับจัดสรร เป็นเงิน 211,474,800 บาท ราคาต่อหน่วยบัตรละ 16.88 บาท
รองรับ จำนวนคนไทย ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2568 นับเฉพาะผู้มีสัญชาติไทย มีประชากร รวม 65,809,011 คน
ร่าง TOR ของโครงการ ระบุตอนหนึ่งว่า ปัจจุบันมีหน่วยให้บริการจัดทำบัตรฯในราชอาณาจักร 1,186 แห่ง ในสำนักงานทะเบียน/ที่ว่าการอำเภอ/สนง.เขต/สนง.เทศบาล/ศาลาว่าการเมืองพัทยา/จุดเคาน์เตอร์บริการอำเภอยิ้ม
มีหน่วยจัดทำบัตรเคลื่อนที่ สำหรับผู้ป่วยติดเตียง 156 ชุด ยังมีหน่วยให้บริการจัดทำบัตรฯ นอกราชอาณาจักร ณ สถานเอกอัครราชทูต สถานกงสุลใหญ่ 98 แห่ง .