พระกรุณาธิคุณที่ส่องแสงในแดนประหาร “พระองค์ภา” กับโครงการปัญญาบำบัด เปลี่ยนชีวิตผู้ต้องขังนับพัน

พระกรุณาธิคุณที่ส่องแสงในแดนประหาร “พระองค์ภา” กับโครงการปัญญาบำบัด เปลี่ยนชีวิตผู้ต้องขังนับพัน

ท่ามกลางกระแสความโศกเศร้าของพสกนิกรชาวไทยจากข่าวการสิ้นพระชนม์ของ “พระองค์ภา” หรือ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา หลายฝ่ายต่างร่วมรำลึกถึงพระราชกรณียกิจนานัปการที่พระองค์ทรงอุทิศเพื่อประชาชน โดยเฉพาะงานด้านกระบวนการยุติธรรมและการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้ต้องขัง ซึ่งถือเป็นภารกิจที่พระองค์ทรงให้ความสำคัญอย่างต่อเนื่องตลอดหลายปีที่ผ่านมา

หนึ่งในโครงการสำคัญที่สะท้อนพระเมตตาและวิสัยทัศน์อันกว้างไกล คือ “โครงการปัญญาบำบัด” ภายใต้โครงการกำลังใจในพระดำริ ซึ่งมุ่งฟื้นฟูจิตใจผู้ต้องขัง ให้สามารถกลับมามองเห็นคุณค่าของตนเองและเตรียมพร้อมสำหรับการกลับคืนสู่สังคมอย่างมีคุณภาพ

พระองค์ทรงเล็งเห็นว่า การแก้ไขปัญหาผู้ต้องขังไม่อาจอาศัยเพียงการลงโทษหรือการควบคุมทางกายภาพเท่านั้น แต่จำเป็นต้องเข้าถึงรากเหง้าของความคิด ความเชื่อ และสภาพจิตใจของมนุษย์ เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงจากภายในอย่างแท้จริง

ด้วยพระดำริดังกล่าว จึงได้มีการอาราธนา พระพรหมศากยะวงศ์วิสุทธิ์ (อนิลมาน ธมฺมสากิโย) เข้ามาร่วมพัฒนาแนวทางการอบรม โดยผสมผสานหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาเข้ากับกระบวนการปรึกษาเชิงจิตวิทยาและแนวคิด Cognitive Transformation Therapy หรือ CTT เพื่อช่วยให้ผู้ต้องขังเรียนรู้ที่จะเข้าใจตนเอง ทบทวนอดีต และสร้างแนวทางชีวิตใหม่

โครงการเริ่มต้นในเรือนจำกลางระยอง ทั้งในกลุ่มผู้ต้องขังชาย ผู้ต้องขังหญิง รวมถึงผู้ต้องขังในเรือนจำความมั่นคงสูง หรือซูเปอร์แมกซ์ ก่อนขยายผลไปยังเรือนจำอีกหลายแห่งทั่วประเทศ

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นได้รับการยอมรับจากทั้งเจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์และผู้เข้าร่วมโครงการ ผู้ต้องขังจำนวนมากเริ่มปรับเปลี่ยนมุมมองต่อชีวิต ลดความขัดแย้งภายในเรือนจำ และเกิดแรงบันดาลใจที่จะพัฒนาตนเอง

หลายคนยอมรับว่า ก่อนเข้าร่วมโครงการ มักจมอยู่กับความโกรธ ความรู้สึกสูญเสีย และการโทษผู้อื่นหรือสภาพแวดล้อม แต่เมื่อได้เรียนรู้วิธีคิดใหม่ พวกเขาเริ่มยอมรับความจริง เข้าใจตนเอง และมองเห็นหนทางในการเปลี่ยนแปลงชีวิต

ขณะที่ผู้บริหารเรือนจำหลายแห่งสะท้อนตรงกันว่า โครงการดังกล่าวช่วยลดปัญหาความรุนแรงและความขัดแย้งภายในแดนควบคุม โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ต้องขังโทษสูงและผู้ต้องขังโทษประหาร ซึ่งเดิมมักเผชิญภาวะความเครียดและความกดดันอย่างหนัก

จากพื้นที่ที่เคยเต็มไปด้วยความหวาดระแวงและความสิ้นหวัง หลายแดนควบคุมกลับกลายเป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ การให้อภัย และการเยียวยาจิตใจ ผู้ต้องขังจำนวนไม่น้อยสามารถกลับคืนสู่สังคมได้อย่างปกติภายหลังพ้นโทษ และไม่หวนกลับไปกระทำผิดซ้ำ

ตลอดระยะเวลากว่า 15 ปีที่ผ่านมา โครงการปัญญาบำบัดได้สร้างการเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นกับผู้ต้องขังนับพันคน ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ จนกลายเป็นหนึ่งในแบบอย่างของการฟื้นฟูผู้กระทำผิดที่ได้รับการกล่าวถึงในวงกว้าง

แม้วันนี้พระองค์จะเสด็จสู่สวรรคาลัยแล้ว แต่ผลแห่งพระกรุณาธิคุณที่ทรงบำเพ็ญไว้ยังคงปรากฏอยู่ผ่านชีวิตของผู้คนจำนวนมากที่ได้รับโอกาสเริ่มต้นใหม่ และผ่านโครงการต่าง ๆ ที่ยังคงสืบสานเจตนารมณ์แห่งความเมตตาและความหวังต่อไป

เรื่องราวของโครงการปัญญาบำบัดจึงมิได้เป็นเพียงเรื่องของการพัฒนาผู้ต้องขัง หากยังเป็นอีกหนึ่งหน้าประวัติศาสตร์ที่สะท้อนถึงพระเมตตาธรรมอันยิ่งใหญ่ของ “พระองค์ภา” ผู้ทรงมองเห็นคุณค่าของความเป็นมนุษย์ แม้ในผู้ที่สังคมจำนวนไม่น้อยอาจเคยมองข้าม

พระกรุณาธิคุณดังกล่าว ยังคงได้รับการกล่าวขานและจดจำในฐานะหนึ่งในพระราชกรณียกิจสำคัญ ที่ได้เปลี่ยนแปลงชีวิตผู้คนจำนวนมาก และเป็นแสงสว่างแห่งความหวังที่เคยส่องเข้าไปถึงสถานที่ซึ่งมืดมนที่สุดแห่งหนึ่งของสังคมไทย

ด้วยสำนึกในพระกรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้

News1 รายงาน