สำเพ็งไม่ใช่จุดเดียว! กรุงเทพฯ ยังมีตึกเก่าอายุ 50-100 ปีอีกจำนวนมากที่กำลังเสื่อมสภาพ
เหตุการณ์กันสาดอาคารพาณิชย์เก่าในย่านสำเพ็งพังถล่มเมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมา อาจไม่ใช่อุบัติเหตุเฉพาะจุด หากแต่เป็นสัญญาณเตือนครั้งสำคัญถึงสภาพความเสื่อมโทรมของอาคารเก่าแก่จำนวนมากที่ยังคงตั้งอยู่ทั่วกรุงเทพมหานคร และมีผู้คนใช้งานอยู่ทุกวัน
ภายหลังเกิดเหตุ วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ (วสท.) ลงพื้นที่ตรวจสอบอาคารบริเวณจุดเกิดเหตุ และพบว่าอาคารหลายคูหามีอายุไม่ต่ำกว่า 50 ปี โดยบางส่วนยังใช้โครงสร้างคานไม้ พื้นไม้ และผนังก่ออิฐถือปูนแบบดั้งเดิม ขณะที่ส่วนกันสาดที่ถล่มลงมาเป็นโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กที่ต้องรับน้ำหนักและเผชิญสภาพอากาศมาเป็นเวลานาน
ผู้เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมมองว่า สิ่งที่เกิดขึ้นในสำเพ็งอาจสะท้อนปัญหาที่ซ่อนอยู่ในอาคารเก่าทั่วกรุงเทพฯ โดยเฉพาะในพื้นที่เมืองชั้นใน เช่น เยาวราช ตลาดน้อย สัมพันธวงศ์ ป้อมปราบศัตรูพ่าย พระนคร บางรัก คลองสาน และย่านการค้าเก่าแก่หลายแห่ง ซึ่งยังมีอาคารพาณิชย์และตึกแถวอายุหลายสิบปีไปจนถึงกว่า 100 ปี กระจายตัวอยู่เป็นจำนวนมาก
แม้อาคารเหล่านี้จำนวนไม่น้อยยังสามารถใช้งานได้ตามปกติ แต่ปัญหาที่น่ากังวลคือความเสื่อมสภาพของส่วนประกอบอาคารที่เจ้าของอาจมองไม่เห็น ไม่ว่าจะเป็นคานไม้ที่ผุกร่อน เหล็กเสริมที่เกิดสนิม โครงสร้างคอนกรีตที่แตกร้าว หรือส่วนยื่นนอกอาคารที่รับน้ำหนักสะสมมาเป็นเวลานาน
วิศวกรระบุว่า ความน่ากังวลไม่ได้อยู่ที่อาคารจะพังถล่มทั้งหลังเสมอไป แต่คือการหลุดร่วงของส่วนประกอบต่างๆ เช่น กันสาด ปูนฉาบ คอนกรีตตกแต่ง หรือชิ้นส่วนอาคารที่อยู่เหนือศีรษะประชาชน ซึ่งอาจก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรงได้โดยไม่ทันตั้งตัว
จากข้อมูลของกรุงเทพมหานคร พบว่าพื้นที่เมืองเก่าหลายแห่งยังมีอาคารที่ก่อสร้างก่อนปี 2522 ซึ่งเป็นช่วงก่อนการประกาศใช้กฎหมายควบคุมอาคารในรูปแบบปัจจุบัน ทำให้อาคารจำนวนหนึ่งไม่ได้ถูกออกแบบตามมาตรฐานวิศวกรรมสมัยใหม่ และไม่เคยผ่านการตรวจสอบสภาพโครงสร้างอย่างละเอียดตลอดหลายสิบปีที่ผ่านมา
ล่าสุด กรุงเทพมหานครได้สั่งการให้สำนักงานเขตและสำนักการโยธา ประสานความร่วมมือกับวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย เพื่อจัดทำแผนสำรวจอาคารเสี่ยงในพื้นที่ต่างๆ โดยจะใช้เครือข่ายวิศวกรอาสาเข้าประเมินความเสี่ยงและจัดลำดับความเร่งด่วนในการปรับปรุงแก้ไขตามกฎหมายควบคุมอาคาร
ผู้เชี่ยวชาญมองว่า เหตุการณ์สำเพ็งควรเป็นจุดเริ่มต้นของการสำรวจอาคารเก่าอย่างจริงจังทั่วกรุงเทพมหานคร เพราะการเสื่อมสภาพของอาคารเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นตามอายุการใช้งาน และไม่ใช่เรื่องที่จะเกิดขึ้นเฉพาะในย่านสำเพ็งเพียงแห่งเดียว
คำถามสำคัญในวันนี้จึงอาจไม่ใช่ว่า “ทำไมกันสาดสำเพ็งถึงถล่ม” แต่คือ “กรุงเทพมหานครยังมีอาคารเก่าอีกกี่แห่งที่กำลังเผชิญความเสี่ยงแบบเดียวกัน และพร้อมจะส่งสัญญาณเตือนเมื่อใด”
NEWS1 รายงาน