รอยเตอร์ – อเมริกาและอิหร่านปิดการเจรจารอบแรกสำเร็จ โดยทั้งสองฝ่ายตกลงกำหนดโรดแมปเพื่อนำไปสู่ข้อตกลงสุดท้ายภายใน 60 วัน ภายหลังถกเถียงกันอย่างตึงเครียดจากการที่เตหะรานประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งเพื่อประท้วงที่อิสราเอลยังไม่เลิกโจมตีเลบานอน และทรัมป์ขู่พร้อมถล่มหนักกว่าเดิม หากอิหร่านยังไม่ยอมเปิดฮอร์มุซ
รองประธานาธิบดีเจดี แวนซ์ของอเมริกา เริ่มต้นการหารือกับคณะเจ้าหน้าที่อิหร่านในวันอาทิตย์ (21 มิ.ย.) ที่รีสอร์ตเบอร์เกนชต็อกในสวิตเซอร์แลนด์ โดยอิงกับเงื่อนไขในบันทึกความเข้าใจ (MOU) ที่สองฝ่ายลงนามเมื่อสัปดาห์ที่แล้วเพื่อขยายเวลาข้อตกลงหยุดยิงที่บังคับใช้ในเดือนเม.ย.ออกไปอีกอย่างน้อย 60 วัน โดยมีการเจรจาต่อเนื่องจนถึงเช้าวันจันทร์ (22 มิ.ย.)
หลังจากนั้นสองประเทศผู้ไกล่เกลี่ยคือ กาตาร์และปากีสถาน ออกแถลงการณ์ร่วมระบุว่า อเมริกาและอิหร่านตกลงกำหนดโรดแมปเพื่อยุติสงครามภายใน 60 วัน โดยจะมีการเจรจาทางเทคนิคตลอดสัปดาห์นี้ที่เบอร์เกนชต็อก
แถลงการณ์ยังระบุว่า ทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องกับกลไกยุติการสู้รบในเลบานอน เปิดช่องทางการสื่อสารเพื่อสร้างหลักประกันความปลอดภัยในการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ
อับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน โพสต์บนโซเชียลมีเดียว่า อิหร่านได้รับการผ่อนปรนให้สามารถส่งออกน้ำมันและปิโตรเคมี ปลดล็อกสินทรัพย์บางส่วนที่ถูกอายัด และเริ่มต้นแผนการฟื้นฟูและพัฒนาสำหรับอิหร่าน
ภายหลังแถลงการณ์ร่วมของปากีสถานและกาตาร์ ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ร่วงต่ออีกกว่า 1 ดอลลาร์ อยู่ที่ 79.44 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในวันจันทร์
อย่างไรก็ตาม ก่อนการประชุมอย่างเป็นทางการจะเริ่มต้นขึ้นไม่กี่ชั่วโมง ฟ็อกซ์นิวส์รายงานว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ขู่เจ้าหน้าที่อิหร่านว่า จะไม่เหลือประเทศให้อยู่ ถ้าพยายามปิดช่องแคบฮอร์มุซอีก และย้ำว่า อเมริกาอาจเข้ายึดและเก็บค่าผ่านทางเส้นทางดังกล่าวเอง
สำนักข่าวทาสนิม ซึ่งเป็นสำนักข่าวกึ่งทางการของอิหร่าน รายงานโดยอ้างแหล่งข่าวคนหนึ่งว่า หลังจากมีการรายงานข่าวคำขู่ของทรัมป์ ทีมเจรจาของอิหร่านได้ปฏิเสธกลับสู่ห้องประชุม ทว่า ยังมีการแลกเปลี่ยนข้อความผ่านทางเจ้าหน้าที่ปากีสถานและกาตาร์
แหล่งข่าวคนเดิมให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า อิหร่านระบุการเริ่มต้นเจรจาประเด็นนิวเคลียร์จะเกิดขึ้นหลังจากมีการดำเนินการตามเงื่อนไขบางอย่างใน MOU ซึ่งรวมถึงการปลดล็อกทรัพย์สินของอิหร่านที่ถูกอายัด และยกเลิกการห้ามส่งออกน้ำมัน
ทางด้านนักการทูตคนหนึ่งของอเมริกาเปิดเผยกับรอยเตอร์ว่า เจ้าหน้าที่อิหร่านไม่ได้ถอนตัวแต่ยังคงเจรจากันจนดึกเกี่ยวกับช่องแคบฮอร์มุซ เลบานอน นิวเคลียร์ รายละเอียดในการดำเนินการตาม MOU และประเด็นอื่นๆ
ข้อตกลงดังกล่าวกำหนดให้เปิดช่องแคบฮอร์มุซ ยุติการสู้รบทุกแนวรบ ซึ่งรวมถึงในเลบานอนที่อิสราเอลยังคงโจมตีอย่างหนัก และกลุ่มติดอาวุธฮิซบอลเลาะห์ที่เป็นพันธมิตรของอิหร่าน ยังคงโจมตีที่มั่นของอิสราเอลอย่างต่อเนื่องเช่นเดียวกัน
อิหร่าน ซึ่งกล่าวหาว่า อเมริกาไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนในในการยุติการสู้รบในเลบานอนได้นั้น ประกาศในช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมาว่า ได้ปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง และการเจรจาในวันอาทิตย์จะไม่ครอบคลุมประเด็นสำคัญอย่างโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน
ในการเจรจาที่สวิตเซอร์แลนด์ แวนซ์พยายามลดทอนผลกระทบจากความรุนแรงในเลบานอนโดยบอกว่า มีความคืบหน้าเกี่ยวกับการยุติการสู้รบในประเทศดังกล่าว
แต่ทรัมป์กลับขู่ว่า จะถล่มอิหร่านหนักกว่าเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว หากอิหร่านไม่สามารถควบคุมฮิซบอลเลาะห์ที่กำลังสร้างปัญหาในเลบานอนได้ทันที ด้านแวนซ์ให้สัมภาษณ์ผู้สื่อข่าวว่า ทรัมป์ขอให้ทีมเจรจาเริ่มต้นอีกครั้งเพื่อปรับปรุงความสัมพันธ์กับประชาชนอิหร่าน
เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา (19 มิ.ย.) แม้มีการประกาศข้อตกลงหยุดยิงในเลบานอนฉบับใหม่ ทว่า มีแนวโน้มน้อยมากที่การสู้รบจะยุติลง ต่อมาในวันเสาร์ (20 มิ.ย.) อิหร่านจึงประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง
ข้อมูลจากเคปเลอร์ระบุว่า มีเรือพาณิชย์ผ่านช่องแคบฮอร์มุซแค่ 5 ลำในวันอาทิตย์ จาก 26 ลำในวันก่อนหน้า อย่างไรก็ดี ข้อมูลนี้อาจไม่รวมเรือที่ปิดอุปกรณ์รับ-ส่งสัญญาณอิเล็กทรอนิกส์ขณะแล่นผ่านเส้นทางดังกล่าว
ขณะเดียวกัน สถานการณ์ในเลบานอนวันอาทิตย์ดูเหมือนสงบเงียบที่สุดในระยะนี้ โดยไม่มีรายงานการโจมตีขนาดใหญ่จนถึงช่วงก่อนค่ำ หลังจากตลอดสองวันก่อนนั้นอิสราเอลระดมโจมตีหนักหน่วง ขณะที่ฮิซบอลเลาะห์ถล่มที่มั่นของอิสราเอลในเลบานอนอย่างรุนแรง