นายสัตวแพทย์สมชวน รัตนมังคลานนท์ อธิบดีกรมปศุสัตว์ เปิดเผยถึงกรณี General Administration of Customs of the People's Republic of China (GACC) หรือศุลกากรจีน ตรวจประเมินและขอให้ไทยชี้แจงข้อมูลเกี่ยวกับปริมาณการส่งออกตีนไก่จากโรงงานไทยบางแห่งที่อาจเกินกำลังการผลิต ว่า กรมปศุสัตว์ได้ส่งข้อมูลชี้แจงไปแล้วส่วนหนึ่ง และหากศุลกากรจีนยังมีข้อสงสัยเพิ่มเติม กรมฯ ก็พร้อมจัดส่งข้อมูลและคำชี้แจงเพิ่มเติม เพราะมั่นใจว่าระบบกำกับดูแลของไทยมีมาตรฐาน โปร่งใส และสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ทุกขั้นตอน
อธิบดีกรมปศุสัตว์ กล่าวว่า ไทยส่งออกผลิตภัณฑ์สัตว์ปีกไปยังประเทศคู่ค้า 52 ประเทศทั่วโลก โดยการส่งออกไปยังจีนส่วนใหญ่เป็นผลิตภัณฑ์พลอยได้จากการชำแหละ ได้แก่ ตีนไก่ และเครื่องในไก่ ซึ่งแม้สามารถจำหน่ายภายในประเทศได้ แต่การส่งออกไปยังตลาดจีนสร้างมูลค่าเพิ่มได้สูงกว่า ทั้งนี้ ข้อสงสัยของศุลกากรจีนเป็นเพียงบางประเด็นที่อยู่ระหว่างการชี้แจง และไม่ได้หมายความว่าระบบการผลิตและการส่งออกสัตว์ปีกของไทยทั้งระบบมีปัญหา
อย่างไรก็ตาม ระหว่างที่ไทยอยู่ระหว่างชี้แจงข้อมูลต่อศุลกากรจีน ทั้งสองฝ่ายยังคงหารือและแลกเปลี่ยนข้อมูลด้านการค้าสัตว์ปีกอย่างต่อเนื่อง โดยฝ่ายจีนได้แสดงความประสงค์ที่จะเปิดตลาดส่งออกไก่มายังประเทศไทยเช่นกัน ซึ่งกรมปศุสัตว์จะพิจารณาตามหลักวิชาการ หลักเกณฑ์ด้านสุขอนามัยสัตว์ และมาตรฐานความปลอดภัยอาหารของไทย เช่นเดียวกับทุกประเทศผู้ส่งออก
ปัจจุบันกรมปศุสัตว์ใช้ระบบกำกับดูแลตลอดห่วงโซ่การผลิต ตั้งแต่การขึ้นทะเบียนฟาร์ม การบันทึกข้อมูลการเลี้ยงในระบบดิจิทัล การตรวจสอบโดยสัตวแพทย์ประจำโรงชำแหละ การควบคุมกระบวนการผลิตในโรงงาน ตลอดจนการออกใบรับรองสุขภาพสัตว์ ทำให้สามารถตรวจสอบย้อนกลับแหล่งที่มาของสินค้าและคำนวณปริมาณผลผลิตได้อย่างชัดเจน
สำหรับข้อสงสัยเกี่ยวกับปริมาณตีนไก่ที่ส่งออกไปจีน กรมปศุสัตว์จะนำข้อมูลที่ศุลกากรจีนแจ้งมาทวนสอบอย่างละเอียด เพื่อพิจารณาว่าเกิดจากข้อบกพร่องของระบบการรับรอง การยื่นเอกสารของผู้ประกอบการ หรือเป็นการกระทำที่อยู่นอกระบบกำกับดูแลของกรมปศุสัตว์
นายสัตวแพทย์สมชวน กล่าวว่า ปัญหาการลักลอบนำเข้าตีนไก่จากต่างประเทศเพื่อนำมาสวมสิทธิ์แหล่งกำเนิดเป็นสินค้าไทยส่งออกไปจีน ไม่ใช่เรื่องที่เพิ่งเกิดขึ้น แต่พบการกระทำลักษณะนี้มาเป็นเวลานานแล้ว โดยผู้กระทำผิดพยายามหลีกเลี่ยงการตรวจสอบหลายรูปแบบ ซึ่งส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือของการส่งออกสัตว์ปีกไทย ที่ผ่านมา กรมศุลกากรตรวจพบการสำแดงสินค้าอันเป็นเท็จหลายกรณี โดยสำแดงในเอกสารว่า เป็นมะพร้าว หรือกล้วยหอมแช่แข็ง แต่เมื่อตรวจสอบภายในตู้คอนเทนเนอร์กลับพบว่าเป็นตีนไก่ที่จะส่งออกไปจีน ซึ่งการกระทำดังกล่าวอยู่นอกระบบการรับรองของกรมปศุสัตว์
อธิบดีกรมปศุสัตว์ ย้ำว่า หากตรวจสอบพบการปลอมแปลงใบรับรองสุขภาพสัตว์ เอกสารรับรองการส่งออก หรือพบเจ้าหน้าที่รัฐหรือผู้ประกอบการเข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้อง จะดำเนินการตามกฎหมายและลงโทษตามฐานความผิดอย่างเด็ดขาด แต่หากผลการตรวจสอบยืนยันว่า ระบบการรับรองของกรมปศุสัตว์เป็นไปอย่างถูกต้อง ก็จะนำข้อมูลและหลักฐานไปชี้แจงต่อศุลกากรจีน เพื่อสร้างความเข้าใจและรักษาความเชื่อมั่นต่อระบบการส่งออกของไทย ปัจจุบันไทยยังสามารถส่งออกตีนไก่ไปยังจีนได้ โดยมีปริมาณการส่งออกอยู่ที่ประมาณร้อยละ 50 ของปริมาณเดิม ขณะที่กรมปศุสัตว์อยู่ระหว่างประสานความร่วมมือกับสมาคมผู้ส่งออกไก่ไทย สำนักงานที่ปรึกษาการเกษตรต่างประเทศ ณ กรุงปักกิ่ง สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ (มกอช.) และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อรวบรวมข้อมูล ตรวจสอบย้อนกลับ และเร่งชี้แจงข้อสงสัยของศุลกากรจีน โดยเชื่อมั่นว่า จะสามารถสร้างความเข้าใจและทำให้สถานการณ์กลับเข้าสู่ภาวะปกติได้
ทั้งนี้ ประเด็นดังกล่าวได้รับความสนใจหลัง นายณรงเดช อุฬารกุล สส. พรรคประชาชน ตั้งข้อสังเกตในการประชุมคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 ว่า อาจมีการลักลอบนำเข้าตีนไก่จากต่างประเทศมาสวมสิทธิ์แหล่งกำเนิดเป็นสินค้าไทย ก่อนบรรจุหีบห่อใหม่และใช้เอกสารประกอบการส่งออกไปจีน พร้อมตั้งคำถามถึงความเข้มงวดในการกำกับดูแลและการออกใบรับรองของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ซึ่งกรมปศุสัตว์ยืนยันว่าจะตรวจสอบทุกข้อสงสัยอย่างละเอียด และหากพบการกระทำผิดจะดำเนินการตามกฎหมายโดยไม่มีข้อยกเว้น