ประธานาธิบดี วลาดิมีร์ ปูติน ของรัสเซีย เดินทางเยือนหมู่เกาะคูริลทางภาคตะวันออกไกลเป็นครั้งแรกในวันนี้ (13 ส.ค.) กระตุ้นให้ญี่ปุ่นซึ่งอ้างสิทธิ์ในดินแดนดังกล่าวเช่นกันออกมาประท้วงอย่างรุนแรง
ความสัมพันธ์ระหว่างรัสเซียและญี่ปุ่นตึงเครียดมานานแล้วจากข้อพิพาทเรื่องหมู่เกาะแห่งนี้ ซึ่งในญี่ปุ่นเรียกว่าดินแดนทางเหนือ (Northern Territories) และถูกสหภาพโซเวียตยึดครองในปี 1945
ทำเนียบเครมลินเผยแพร่คลิปวิดีโอของ ปูติน ในหมู่เกาะคูริล โดยสื่อรัสเซียระบุว่าเขาได้ไปเยี่ยมชมโรงงานแปรรูปปลาและได้ชิมไข่ปลาคาเวียร์ซึ่งเพาะเลี้ยงที่นั่นด้วย
ปูติน เดินทางไปยังหมู่เกาะคูริลหลังจากเยือนเกาะซาคาลินของรัสเซีย ที่ซึ่งกองทัพเรือหมีขาวกำลังทำการฝึกซ้อมอยู่
ที่เกาะซาคาลิน ปูติน ได้จัดการประชุม "เกี่ยวกับการสร้างความมั่นคงให้แก่พรมแดนด้านตะวันออกของรัสเซีย" ตามรายงานของสำนักข่าว RIA Novosti
ในส่วนของญี่ปุ่นซึ่งความสัมพันธ์กับรัสเซียย่ำแย่ลงมากนับตั้งแต่ ปูติน สั่งรุกรานยูเครนอย่างเต็มรูปแบบในปี 2022 ได้แสดงการคัดค้านอย่างรุนแรง
“ดินแดนทางเหนือ...เป็นส่วนหนึ่งของดินแดนญี่ปุ่นโดยกำเนิด ทั้งในเชิงประวัติศาสตร์และภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ และรัฐบาลญี่ปุ่นขอประท้วงอย่างรุนแรงต่อการเยือนครั้งนี้” โทชิมิตสึ โมเตกิ รัฐมนตรีต่างประเทศญี่ปุ่น ระบุในถ้อยแถลง
สหภาพโซเวียตยึดครองหมู่เกาะภูเขาไฟที่มีที่ตั้งทางยุทธศาสตร์ทางตอนเหนือของฮอกไกโดในช่วงท้ายของสงครามโลกครั้งที่ 2 และคงกำลังทหารไว้ที่นั่นนับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
ในปี 2010 ดมิตรี เมดเวเดฟ ประธานาธิบดีรัสเซียในขณะนั้น กลายเป็นผู้นำรัสเซียคนแรกที่เดินทางเยือนดินแดนพิพาทแห่งนี้ และ เมดเวเดฟ ยังได้เดินทางไปที่นั่นอีกหลายครั้งในฐานะนายกรัฐมนตรี
เกาะพิพาททั้งสี่เป็นส่วนหนึ่งของหมู่เกาะภูเขาไฟคูริล ซึ่งทอดยาวเป็นแนวโค้งจากคาบสมุทรคัมชัตกาของรัสเซียลงไปยังเกาะฮอกไกโดทางตอนเหนือของญี่ปุ่น
สหภาพโซเวียตประกาศสงครามกับญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 8 ส.ค. ปี 1945 หลังจากที่สหรัฐฯ ทิ้งระเบิดปรมาณูลงที่ฮิโรชิมา และเพียง 6 วันก่อนที่สงครามจะสิ้นสุดลง
ชื่อของเกาะทั้งสองคล้ายคลึงกันในทั้งสองประเทศ คือ คุนาชีร์ ฮาโบไม ชิโกตัน และอิตูรุป ในภาษารัสเซีย ส่วนในภาษาญี่ปุ่นเรียกว่า คุนาชีริ ฮาโบไม ชิโกตัน และเอโตโรฟุ
ประชากรบนเกาะซึ่งเป็นชาวรัสเซียประมาณ 20,000 คนอาศัยอยู่ในสภาพอากาศที่โหดร้าย แต่เกาะเหล่านี้มีแร่ธาตุต่างๆ รวมถึงทองคำและเงิน และเป็นแหล่งประมงที่อุดมสมบูรณ์
หลังจากที่มอสโกเข้ายึดครองเกาะเหล่านี้ในปี 1945 ก็ได้เนรเทศชาวญี่ปุ่นที่อาศัยอยู่บนเกาะประมาณ 17,000 คน
นับแต่นั้นมา เกาะเหล่านี้ก็ยิ่งมีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ โดยถูกใช้เป็นฐานทัพอากาศและฐานทัพเรือในช่วงสงครามเย็นขณะที่สหภาพโซเวียตเผชิญหน้ากับสหรัฐอเมริกาและพันธมิตรที่ใกล้ชิดที่สุดในมหาสมุทรแปซิฟิกอย่างญี่ปุ่น
ในหลายโอกาสดูเหมือนว่าการเจรจาระหว่างโตเกียวและมอสโกจะมีความคืบหน้า และเมื่อปี 1956 ตอนที่มีการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูต นิกิตา ครุสชอฟ ผู้นำโซเวียตขณะนั้น ได้เสนอว่าเกาะพิพาทสองเกาะอาจถูกส่งคืนภายใต้สนธิสัญญาสันติภาพ
แม้ว่าการเจรจาจะกลับมาเริ่มต้นอีกครั้งหลังจากการล่มสลายของสหภาพโซเวียตในปี 1991 แต่ก็ยังไม่มีความคืบหน้าใดๆ เกิดขึ้น
ที่มา: เอเอฟพี
