เจ้าหน้าที่ระดับสูงของจีนนำโดยประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ได้มารวมตัวกัน ณ มหาศาลาประชาคม ในวันจันทร์ (17 ส.ค.) เพื่อร่วมรำลึกเนื่องในโอกาสวันคล้ายวันเกิดครบ 100 ปีของ เจียง เจ๋อหมิน อดีตผู้นำผู้ล่วงลับ ซึ่งเคยนำพาประเทศจีนผ่านช่วงเวลาสำคัญในการผงาดจากเศรษฐกิจวงนอกขึ้นสู่การเป็นจักรกลขับเคลื่อนการเติบโตของโลก
เจียง ซึ่งเสียชีวิตในปี 2022 ด้วยวัย 96 ปี ได้สยบเสียงสบประมาทและนำพาประเทศผ่านพ้นทศวรรษแห่งการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็วหลังเหตุการณ์นองเลือดที่จัตุรัสเทียนอันเหมินเมื่อปี 1989
ขณะที่ อดีตนายกรัฐมนตรี จู รงจี ผู้ร่วมบริหารประเทศข้างกายเขาด้วยสไตล์การทำงานที่เด็ดขาดและจริงจัง ได้เสียชีวิตลงเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว โดยมีกำหนดการจัดงานศพในวันอังคารนี้
การจากไปและได้รับการบันทึกชื่อลงในประวัติศาสตร์จีนของสองผู้นำ ถือเป็นจุดสิ้นสุดอย่างเป็นทางการยุคแห่งการปฏิรูปอันก้าวกระโดดที่ทั้งคู่เคยเป็นตัวแทนในช่วงทศวรรษ 1990 ถึงต้นทศวรรษ 2000 ซึ่งเป็นยุคที่มุ่งเน้นความภาคเอกชนและการสร้างความมั่งคั่ง
ในระหว่างการกล่าวสุนทรพจน์ยาว 40 นาทีเมื่อวันจันทร์ สีได้เรียกร้องให้พรรคคอมมิวนิสต์สืบทอดมรดกของเจียง โดยนำเสนอคณะผู้นำชุดปัจจุบันในฐานะผู้สืบทอดอุดมการณ์และภารกิจทางการเมืองของเขา ซึ่งเป็นข้อความที่ได้รับการเผยแพร่ผ่านสื่อของรัฐอย่างต่อเนื่องในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา
ภายใต้การนำของเจียงและจู จีนได้ผลักดันการเปลี่ยนแปลงที่เจ็บปวดหลายประการ ไม่ว่าจะเป็นการสั่งปิดรัฐวิสาหกิจที่ขาดทุนเรื้อรัง การยกเลิกระบบที่อยู่อาศัยแบบเก่าเพื่อเปิดทางให้ตลาดอสังหาริมทรัพย์เชิงพาณิชย์ การรับมือกับวิกฤตต้มยำกุ้งในช่วงปลายทศวรรษ 1990 และการเข้าเป็นสมาชิกองค์การการค้าโลก (WTO) ในปี 2001
ขณะนี้ สีกำลังเผชิญกับความท้าทายครั้งใหญ่ของตนเอง ในขณะที่เขาพยายามรับมือกับความขัดแย้งทางการค้ากับสหรัฐฯ และยุโรป ความตึงเครียดเรื่องไต้หวัน การเติบโตทางเศรษฐกิจที่ชะลอตัวลง และปัญหาโครงสร้างประชากรที่ลดลง
"บนเส้นทางเดินใหม่ข้างหน้า เราต้องเพิ่มความระมัดระวังต่ออันตรายที่อาจเกิดขึ้น" สีกล่าวในงานเมื่อวันจันทร์
"ด้วยจิตวิญญาณการต่อสู้ที่ไม่ยอมจำนนและทักษะอันยอดเยี่ยมในการฟันฝ่า เราต้องรับมือกับบททดสอบใหญ่หลวงจากลมกระโชกแรงและกระแสน้ำเชี่ยวกราก หรือแม้กระทั่งพายุหมุนที่โหมกระหน่ำ" เขากล่าวเสริม
งานพิธีที่มีประธานาธิบดี สี เข้าร่วมเช่นนี้ มักถูกจับตามองอย่างใกล้ชิดจากนักวิเคราะห์สถานการณ์จีน เพื่อหาเบาะแสเกี่ยวกับลำดับอำนาจทางการเมือง รวมถึงสัญญาณเกี่ยวกับสุขภาพและสถานะของอดีตผู้นำระดับสูงที่เกษียณอายุไปแล้ว
อดีตประธานาธิบดี หู จินเทา ผู้สืบทอดตำแหน่งต่อจากเจียง ซึ่งปัจจุบันมีอายุ 83 ปี ไม่ได้ปรากฏตัวในภาพข่าวบนสื่อของรัฐ ซึ่งงานดังกล่าวมีทั้งเจ้าหน้าที่ปัจจุบันและอดีตเจ้าหน้าที่เข้าร่วม
อย่างไรก็ตาม อดีตนายกรัฐมนตรี เวิน เจียเป่า ของหู รวมถึงอดีตรองประธานาธิบดี หวัง ฉีซาน อดีตมือปราบคอร์รัปชันของสี ได้ปรากฏตัวในงาน ซึ่งสะท้อนว่าพวกเขายังคงได้รับความไว้วางใจจากคณะผู้นำ แม้ว่าเจ้าหน้าที่หลายคนที่เคยมีความเชื่อมโยงกับหวังจะถูกสอบสวนเรื่องการทุจริตในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาก็ตาม
ก่อนหน้างานพิธีในวันจันทร์ สถานีโทรทัศน์แห่งชาติของจีนได้ออกอากาศสารคดีช่วงไพรม์ไทม์ความยาว 12 ตอน เพื่อบันทึกชีวประวัติและผลงานของเจียง
รายการได้เล่าถึงเหตุการณ์ในปี 1989 เมื่อเจียง ซึ่งเคยเป็นนักศึกษาที่ร่วมประท้วงในทศวรรษ 1940 ได้สั่งปิดหนังสือพิมพ์ในเซี่ยงไฮ้ที่มีแนวคิดปฏิรูป หลังจากหนังสือพิมพ์ดังกล่าวเรียกร้องเสรีภาพในการแสดงออกและแสดงการสนับสนุนการประท้วง ซึ่งบานปลายไปสู่เหตุการณ์ที่จัตุรัสเทียนอันเหมินในปักกิ่ง
ภายใต้การดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีของเขา อินเทอร์เน็ตได้เข้ามาสู่ประเทศจีนในช่วงกลางทศวรรษ 1990 อย่างไรก็ตาม ในอีกไม่กี่ปีต่อมา "Great Firewall" ก็ถูกสร้างขึ้นเพื่อปิดกั้นอินเทอร์เน็ตของจีนออกจากโลกภายนอก เพื่อป้องกันการเข้าถึงข้อมูลและแนวคิดที่อาจบ่อนทำลายความมั่นคงของสังคมจีน
ถึงกระนั้น ชาวเน็ตจีนบางส่วนยังคงจดจำเจียงด้วยความถวิลหา ในฐานะสัญลักษณ์ของยุคสมัยที่เต็มไปด้วยความหวัง ซึ่งการเติบโตทางเศรษฐกิจที่รวดเร็วส่งผลให้ชีวิตความเป็นอยู่ประจำวันดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
บนโซเชียลมีเดียของจีน ซึ่งชื่อของผู้นำทั้งในอดีตและปัจจุบันมักถูกเซนเซอร์เป็นประจำ เจียงกลับเป็นที่รู้จักในชื่อ "ท่านผู้อาวุโส" และสร้างวัฒนธรรมย่อยบนโลกอินเทอร์เน็ตที่แสดงความชื่นชมอดีตผู้จัดการโรงงานรถยนต์ที่เคยได้รับการฝึกอบรมจากสหภาพโซเวียตผู้นี้ ซึ่งเป็นที่รู้กันดีว่าชอบร้องเพลงและชอบท่องสุนทรพจน์เกตตีสเบิร์กของลินคอล์นเป็นภาษาอังกฤษจากความทรงจำ
"บนโลกนี้มีคนอยู่แค่สองประเภท นั่นคือคนที่ไม่เข้าใจเขา กับคนที่ชื่นชมเขา" ความคิดเห็นหนึ่งบน Xiaohongshu (หรือ RedNote) ระบุถึงสารคดีเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา
เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ธนาคารกลางจีนได้ประกาศแผนการจัดทำเหรียญกษาปณ์ที่ระลึกชุดใหม่ซึ่งมีรูปของเจียงภายในปลายเดือนนี้ เพื่อร่วมฉลองวาระครบรอบ 100 ปี ซึ่งสร้างความยินดีให้กับกลุ่มแฟนคลับรุ่นใหม่บนโลกออนไลน์ของอดีตผู้นำรายนี้เป็นอย่างมาก
"เหรียญที่ระลึกชุดนี้น่าจะแย่งกันซื้อยากมากๆ แน่นอน" ผู้ใช้รายหนึ่งแสดงความคิดเห็นบน Weibo
ที่มา รอยเตอร์